دوره 31 (1403)
دوره 30 (1402)
دوره 29 (1401)
دوره 28 (1400)
دوره 27 (1399)
دوره 26 (1398)
دوره 25 (1397)
دوره 24 (1396)
دوره 23 (1395)
دوره 22 (1394)
دوره 21 (1393)
دوره 20 (1392)
دوره 19 (1391)
دوره 18 (1390)
دوره 17 (1389)
دوره 16 (1388)
دوره 15 (1387)
دوره 14 (1386)
دوره 13 (1385)
دوره 12 (1384)
دوره 11 (1383)
دوره 10 (1382)
دوره 9 (1381)
دوره 8 (1380)
دوره 7 (1379)
دوره 6 (1377)
دوره 5 (1376)
دوره 4 (1374)
دوره 3 (1373)
دوره 2 (1372)
دوره 1 (1370)

 

نشریه علوم اجتماعی، در پاسخ به پیشرفت های صورت گرفته در حوزه علوم اجتماعی، و به منظور فراهم نمودن محیط فکری برای پژوهشگران ملّی و بین المللی با تمرکز بر مباحث علوم اجتماعی پایه گذاری شده است و از سوی دانشگاه علّامه طباطبائی، به عنوان دانشگاه پیشرو در علوم انسانی و اجتماعی، به دو صورت چاپی و آنلاین در ایران منتشر می شود. هدف فصلنامه، فراهم آوردن امکان دسترسی آسان و جهانی به آخرین یافته های پژوهشی مرتبط با مسائل و موضوعات مهم در علوم اجتماعی برای محققان و پژوهشگران است. داوری مقالات ارسال شده به فصلنامه علوم اجتماعی به صورت بسته و دوسو ناشناس صورت می پذیرد.

فصلنامه علوم اجتماعی در تاریخ 86/6/12 موفق به اخذ رتبه علمی -پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با شماره 3/4869 گردید.

نشریه مبلغ دو میلیون ریال بابت جبران بخشی از هزینه داوری دریافت می کند و در صورت پذیرفته شدن مقاله مبلغ چهار میلیون ریال بابت بخشی از هزینه‌های پردازش مقالات از نویسندگان دریافت میگردد، مابقی هزینه‌ها از سوی دانشگاه علامه طباطبائی پشتیبانی مالی می شود.

قابل توجه نویسندگان محترم مقالات:

  • این نشریه انواع ناراستی ها و ناروایی های علمی و ادبی را با استفاده از نرم افزارهای مشابه یاب بررسی و با آن مقابله می کند.
  • اطلاع از کلیه مراحل بررسی مقالات صرفاً از طریق مراجعه دوره ای به صفحه شخصی ارسال کنندگان مقالات در سامانه فصلنامه علوم اجتماعی امکان پذیر می باشد.
  • این نشریه، با انجمن انسان شناسی ایران از تاریخ 1402/10/1 الی 1403/10/1 تفاهم نامه همکاری منعقد نموده است.

ویژه نامه پیامدهای اجتماعی تورم در جامعه ایرانی 


 

جامعه شناسی
تحلیل تطبیقی شرایط معطوف به کیفیت بوروکراسی در کشورهای درحال ‌توسعه

محمد شمسی؛ رضا همتی؛ مهدی مالمیر

دوره 32، شماره 108 ، فروردین 1404، صفحه 1-52

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.89071.2918

چکیده
  اگرچه همة دولت‌های امروزی به یک معنا بوروکراتیک محسوب می‌شوند، اما تجربه نشان داده است بوروکراسی‌ها در جوامع مختلف کیفیت‌های متفاوتی را بروز می‌دهند. دستیابی به یک بوروکراسی با کیفیت، به ویژه در کشورهای در حال توسعه مستلزم وجود شرایط و زمینه‌های گوناگون اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است. پژوهش حاضر با اتکا به رویکرد تطبیقی-کیفی ...  بیشتر

جامعه شناسی
بازنمایی سرمایه اجتماعی حاکمیت در اعتراضات ۱۴۰۱: داده‌کاوی کلان‌داده‌های شبکه‌های اجتماعی

علیرضا حدادی

دوره 32، شماره 108 ، فروردین 1404، صفحه 53-105

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.86591.2897

چکیده
  سرمایه اجتماعی حاکمیت، معمولاً از طریق پیمایش سنجیده شده، اما در عصر اطلاعات که مردم زیست‌جهانی مجازی یافته‌اند، شبکه‌های اجتماعی می‌تواند بهترین نبض‌ آشکارکننده ذهن جمعی کاربران باشد. این مقاله با استفاده از کلان‌داده‌های موجود در فضای مجازی، از چارچوبی نوین برای سنجش سرمایه اجتماعی حاکمیت بهره برده است. روش علوم اجتماعی ...  بیشتر

جامعه شناسی
حاشیه‌نشینی، محرومیت و گرایش‌های خودکشی

سیاوش قلی پور؛ علیرضا مرادی؛ اسرا الرماحی

دوره 32، شماره 108 ، فروردین 1404، صفحه 107-142

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.82555.2848

چکیده
  پدیده خودکشی در کشور به نسبت میانگین جهانی در وضعیت نرمالی قرار دارد؛ اما به نظر می‌رسد واریانس آن در بین گروه‌های اجتماعی و به ویژه استان‌های کشور بالاست. به طوری که نرخ خودکشی در برخی از استان‌های کشور همچون کرمانشاه، لرستان، کهگیلویه و بویراحمد و ایلام بالاتر از نرخ‌ کشوری است. علاوه بر این، میزان گسترش این پدیده در مناطق حاشیه‌نشین ...  بیشتر

جامعه شناسی
تبیین جامعه شناختی نگاه اقلیت ها به تضاد بین قومی (مورد مطالعه: قوم بلوچ در سیستان و بلوچستان)

اسلم بلوچ زهی؛ محمد عثمان حسین بر

دوره 32، شماره 108 ، فروردین 1404، صفحه 143-184

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.81400.2818

چکیده
  پژوهش حاضر می‌کوشد به این سوال پاسخ دهد که چه عواملی بر تشدید تضاد بین قومی از نگاه بلوچ‌ها به عنوان یک گروه اقلیت دخیل هستند؟ بدین منظور، برای پاسخ به این سوال مدل تبیینی‌ای ارائه شده است که با تأسی از چارچوب نظری پژوهش حاضر، تأثیر متغیرهای ارزیابی از سیاست‌های قومی دولت، احساس تبعیض، کنش قوم‌مدارانۀ نخبگان قومی و هویت‌‌های ملی، ...  بیشتر

مردم شناسی
طرد اجتماعی و شکل گیری هویت شرم آلود در میان کولی های شهر ایلام

منصور منصوری مقدم

دوره 32، شماره 108 ، فروردین 1404، صفحه 185-218

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.87221.2902

چکیده
  مقاله حاضر در پی واکاوی سازوکارهای اجتماعی، فرهنگی و جنسیتی است که منجر به بازتولید طرد و شرم در میان کولی‌های ساکن در شهر ایلام می‌شود. این پژوهش با رویکرد کیفی و بهره‌گیری از روش مردم‌نگاری، تلاش دارد تا از خلال روایت‌های زیسته، به فهمی عمیق از مناسبات قدرت، استیگما و فرآیندهای درونی‌سازی هویت در این گروه برسد.یافته‌ها نشان ...  بیشتر

جامعه شناسی
صداهایی برای گذار: مطالعه‌ای بر مسیر بازتطبیق جنسیت در خود‌‌روایتگری‌های عمومی

مهدی اعتمادی‌فرد؛ آلاء نجمی

دوره 32، شماره 108 ، فروردین 1404، صفحه 219-252

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.89770.2934

چکیده
  در ایران معاصر، زیست تراجنسیتی در وضعیت پارادوکسیکالِ «پذیرش قانونی» و «طرد اجتماعی» گرفتار شده است. سلطه‌ی نگاه پزشکی‌‌ـ‌حقوقی، شکافی عمیق میان «دانش رسمی» (مبتنی بر آسیب‌شناسی) و «تجربه‌ی زیسته‌ی افراد» ایجاد کرده است؛ لذا پژوهش حاضر با هدف واکاوی چگونگی برساختِ اجتماعی فرایند گذار در این شکاف، به دنبال ...  بیشتر

بنیانگذاری نظریه اجتماعی در زبان: چرخش زبانی و پیتر برگر
دوره 31، شماره 107 ، دی 1403، ، صفحه 1-42

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.84993.2874

چکیده
  پیتر برگر از جامعه‌شناسان شاخص معاصر با ارائه نظریه «ساخت اجتماعی واقعیت»، یک نظریه اجتماعی جدید در قرن بیستم ارائه داد؛«چرخش زبانی» نیز به عنوان یکی از جنبش‌های فکریِ این قرن شناخته می‌شود. این مقاله به دنبال تحلیل این مسئله است که آیا نظریه اجتماعی ارائه شده توسط پیتر برگر، ذیل جنبش فکری چرخش زبانی قرار می‌گیرد. از ...  بیشتر

واکاوی مفاهیم،آثار و فهم زیملی در ایران
دوره 31، شماره 107 ، دی 1403، ، صفحه 167-202

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.81231.2815

چکیده
  هدف اصلی این مطالعه بررسی مفاهیم، ترجمۀ آثار و فهم زیملی در ایران است. برمبنای یافته‌های تحقیق در دورۀ اول که مقارن با تأسیس دانشگاه تهران و رشتۀ جامعه‌شناسی است نه تنها زیمل در ایران مورد توجه نبود بلکه در جوامع غربی نیز چندان جایگاهی جدی نداشت. در دورۀ دوم، با تأسیس مؤسسۀ تحقیقات اجتماعی در سال ۱۳۳۷، زیمل نزد جریان‌های مسلط جامعه‌شناسی ...  بیشتر

ناعقلانیت واقعیت، بازسازی مفهومی و مسئله ضرورت در علوم فرهنگی: مورد خاص ریکرت و وبر
دوره 31، شماره 107 ، دی 1403، ، صفحه 129-166

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.85241.2878

چکیده
  این مقاله با تکیه بر رویکردهای نوکانتی استدلال می‌کند چون واقعیت تاریخی-فرهنگی، نامتناهی و فاقد صورت عقلانی پیشین است، شرط امکان شناخت آن بازسازی روشمند به میانجی مفاهیم است. اگر وحدت و کلیت در واقعیت فی‌نفسه نیست، ضرورت و عینیت علمی علوم فرهنگی از کجا می‌آید؟ پاسخ بر دو محور پیش می‌رود: یکم اصل انتخاب و تعیین هدف و علایق شناختی ...  بیشتر

واکاوی تجربه سوگ در خانواده‌های اهداکننده عضو
دوره 31، شماره 107 ، دی 1403، ، صفحه 43-88

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.79978.2791

چکیده
  پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه سوگ در خانواده‌های اهداکننده عضو انجام شد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با روش پدیدارشناسی استعلایی موستاکاس انجام شده است. نمونه مورد مطالعه شامل 17 خانواده اهداکننده عضو است که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند و معیار به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از مصاحبه عمیق استفاده شده است. داده‌های ...  بیشتر

کدام تفسیر از نظریه کوانتوم مناسب علوم اجتماعی در قرن 21ام است؟
دوره 31، شماره 107 ، دی 1403، ، صفحه 203-243

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.81925.2831

چکیده
  در مقاله حاضر تلاش شده که با معرفی تفاسیر موجود از نظریه کوانتوم، نشان داده شود کدام تفسیر برای بسط این نظریه به ساحت علوم اجتماعی در قرن جدید مناسب‌تر است. معیار قضاوت در مورد اینکه کدام تفسیر مناسب‌تر است رجوع به تفسیری است که قادر باشد با عبور از مادی‌گرایی جایی برای ذهن به‌عنوان یک پدیده فیزیکی، ولی غیرمادی بگشاید. نشان داده ...  بیشتر

تحلیل گفتمان عده‌ای از کنشگران سیاسی در اینستاگرام فارسی

زهرا ابراهیمی آذر؛ محمدسالار کسرایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 آبان 1404

https://doi.org/10.22054/qjss.2025.80088.2850

چکیده
  فضایی که وب2 در اختیارکاربران اینترنت قرار می‌دهد، فضایی برای تعامل و مشارکت است که امکان کنشگری و در نتیجه رقابت بر سر تثبیت معانی و کشمکش گفتمانی را فراهم می‌سازد. پژوهش حاضر نیز بر روی شبکۀ اجتماعی اینستاگرام متمرکز است. هدف از پژوهش، بررسی نحوۀ شکل‌گیری نظام‌های معنایی گفتمان‌های کنشگران سیاسی در این شبکه بوده است. برای این ...  بیشتر

روایت دانش‌آموزان از کشاکش ساختار و عاملیت در آموزش: مطالعه‌ای کیفی در دورۀ متوسطۀ اول شهر ایلام

یارمحمد قاسمی؛ فاطمه هواس بیگی؛ رضا وحدتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 بهمن 1404

https://doi.org/10.22054/qjss.2026.89996.2939

چکیده
  چکیده    هدف از انجام این پژوهش فهم روایت دانش‌آموزان از نظام آموزشی بوده است. پارادایم پژوهش تفسیری؛ رویکرد کیفی و روش روایت‌پژوهی بوده است. میدان مطالعه دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطۀ اول (شهر ایلام) بوده و برای گردآوری اطلاعات از مصاحبۀ عمیق استفاده شده و تا مرحلۀ اشباع نظری از 12 نفر مصاحبه به عمل آمد. برای تحلیل داده ها از کدگذاری ...  بیشتر

تحلیل میزان رضایت مندی خانوارهای روستایی از وام های اشتغال زایی کمیته امداد امام خمینی (ره)

سیروس قنبری؛ مهدی نادریان فر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 بهمن 1404

https://doi.org/10.22054/qjss.2026.86224.2892

چکیده
  چکیده جمعیت روستایی کشور با چالش‌هایی مانند بیکاری، فقر و مهاجرت مواجه است که نیازمند تقویت راهکارهای توانمندسازی اقتصادی است. تسهیلات اشتغال‌زایی کمیته امداد امام خمینی (ره) به‌عنوان ابزاری مؤثر برای ایجاد اشتغال پایدار و بهبود معیشت خانوارهای محروم ارائه شده است. با این حال، بررسی میزان رضایت‌مندی دریافت‌کنندگان این وام‌ها ...  بیشتر

تعیین‌کننده‌های ترک تحصیل دانش‌آموزان در ایران؛ یک مرور سیستماتیک

مهلا محمدی؛ محسن نوغانی دخت بهمنی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 بهمن 1404

https://doi.org/10.22054/qjss.2026.86153.2891

چکیده
  چکیده با توجه به گستره و شدت پیامدهای ترک تحصیل دانش‌آموزان بر عدالت آموزشی و توسعه اجتماعی-اقتصادی جوامع، شناسایی عوامل موثر بر این پدیده ضرورتی اساسی است؛ ازاین‌رو، مطالعه حاضر به شناسایی عوامل مؤثر بر ترک تحصیل دانش‌آموزان در ایران پرداخته است. پژوهش حاضر با رویکرد مرور سیستماتیک تلفیقی و طی سه مرحله پیشایند، فرایند و برآیند ...  بیشتر

مطالعه سازگاری روانی-اجتماعی مهاجرین موفق افغانستانی ساکن ایران

سید موسی حسینی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 بهمن 1404

https://doi.org/10.22054/qjss.2026.84628.2876

چکیده
  بزرگترین مجموعه مهاجرین در ایران، افغانستانی هستند. مهاجرت چالش های مختلفی را بر سر راه فرد مهاجر قرار می دهد. اما حتی با وجود شرایط نسبتا برابر، برخی از این مهاجرین می‌توانند در زندگی، کار و ابعاد مختلف تعاملات اجتماعی موفق تر از بقیه باشند. مساله مهم این است که زمینه های موثر بر سازگاری روانی - اجتماعی آنها در ایران چیستند؟ طرح پژوهش ...  بیشتر

جهان زندگی انسان دارای معلولیت از منظر نیازها: از واقعیت کالبد محدود تا تجربه ناب سوژگی

قادر بالاخانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 بهمن 1404

https://doi.org/10.22054/qjss.2026.84447.2863

چکیده
  مسئله مداری تحقیق بر سهم ناچیز انسان های دارای معلولیت در ادبیات علوم اجتماعی، مبتنی است. روش شناسی تحقیق بر رویکرد تلفیقی مبتنی است.جامعه آماری، توان خواهان تحت پوشش بهزیستی اردبیل هستند.داده های کمی با استفاده از پرسشنامه استاندارد و از بین نمونه آماری 374 نفری گردآوری شده است.روش تحقیق در رویکرد کیفی تحلیل مضمون است. داده های کیفی ...  بیشتر

فهم تجربه زیسته شغلی کارگران معدن :چالش ها و پیامدها

ستار پروین؛ مفید کردی؛ محمدعلی حق دین

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 بهمن 1404

https://doi.org/10.22054/qjss.2026.90505.2950

چکیده
  این مقاله تلاش دارد تا با رویکرد انتقادی- همدلانه آلام و رنج های کارگران معدن را به تصویر بکشد. شرایط نامساعد کار در معدن سنگ آهن موجب اختلال در زندگی عادی کارگران معدن، از لحاظ جسمی، روانی، اجتماعی و اقتصادی می‌گردد. مقاله حاضر به توصیف تجربه شغلی کارگران در معدن می پردازد و برای شناخت و توصیف این تجربه از روش کیفی و رویکرد پدیدارشناسی ...  بیشتر

ابر واژگان