دوره 27 (1399)
دوره 26 (1398)
دوره 25 (1397)
دوره 24 (1396)
دوره 23 (1395)
دوره 22 (1394)
دوره 21 (1393)
دوره 20 (1392)
دوره 19 (1391)
دوره 18 (1390)
دوره 17 (1389)
دوره 16 (1388)
دوره 15 (1387)
دوره 14 (1386)
دوره 13 (1385)
دوره 12 (1384)
دوره 11 (1383)
دوره 10 (1382)
دوره 9 (1381)
دوره 8 (1380)
دوره 7 (1379)
دوره 6 (1377)
دوره 5 (1376)
دوره 4 (1374)
دوره 3 (1373)
دوره 2 (1372)
دوره 1 (1370)

 

نشریه علوم اجتماعی، در پاسخ به پیشرفت های صورت گرفته در حوزه علوم اجتماعی، و به منظور فراهم نمودن محیط فکری برای پژوهشگران ملّی و بین المللی با تمرکز بر مباحث علوم اجتماعی پایه گذاری شده است و از سوی دانشگاه علّامه طباطبائی، به عنوان دانشگاه پیشرو در علوم انسانی و اجتماعی، به دو صورت چاپی و آنلاین در ایران منتشر می شود. هدف فصلنامه، فراهم آوردن امکان دسترسی آسان و جهانی به آخرین یافته های پژوهشی مرتبط با مسائل و موضوعات مهم در علوم اجتماعی برای محققان و پژوهشگران است. داوری مقالات ارسال شده به فصلنامه علوم اجتماعی به صورت بسته و دوسو ناشناس صورت می پذیرد.

فصلنامه علوم اجتماعی در تاریخ 86/6/12 موفق به اخذ رتبه علمی -پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با شماره 3/4869 گردید.

نشریه مبلغ دو میلیون ریال بابت جبران بخشی از هزینه داوری دریافت می کند و در صورت پذیرفته شدن مقاله مبلغ چهار میلیون ریال بابت بخشی از هزینه‌های پردازش مقالات از نویسندگان دریافت میگردد، مابقی هزینه‌ها از سوی دانشگاه علامه طباطبائی پشتیبانی مالی می شود.

قابل توجه نویسندگان محترم مقالات:

  • این نشریه انواع ناراستی ها و ناروایی های علمی و ادبی را با استفاده از نرم افزارهای مشابه یاب بررسی و با آن مقابله می کند.
  • اطلاع از کلیه مراحل بررسی مقالات صرفاً از طریق مراجعه دوره ای به صفحه شخصی ارسال کنندگان مقالات در سامانه فصلنامه علوم اجتماعی امکان پذیر می باشد. 

     


 

سیاستگذاری آسیب‌های اجتماعی در ایران دهه 60

مهدی کاوه؛ منصور طبیعی؛ محمود شهابی؛ حبیب احمدی

دوره 28، شماره 95 ، اسفند 1400

https://doi.org/10.22054/qjss.2022.67728.2521

چکیده
  باتوجه به ارتباط وثیق سیاستگذاری اجتماعی با ساحت سیاست، سعی بر آن است که شکل‌گیری سیاست‌های اجتماعی مربوط به آسیب‌های اجتماعی در دوران انقلاب به عنوان نقطه عطف تحولات سیاسی با عطف توجه به نظریه حکومت‌مندی میشل فوکو، تحلیل شود. لذا، به منظور عینیت‌بخشی به مراحل روشی کار، تحلیل محتوای مضمونی، مورد استفاده قرار گرفت. داده‌های مورد ...  بیشتر

واکاوی بسترها و زمینه‌های نابرابری جنسیتی در بازار کار و اشتغال

فاطمه قره حسنلو؛ زهرا میرحسینی

دوره 28، شماره 95 ، اسفند 1400

https://doi.org/10.22054/qjss.2022.68020.2531

چکیده
  پژوهش حاضر با هدف واکاوی بسترها و زمینه‌های شکل‌دهنده نابرابری جنسیتی در بازارکار و اشتغال و با استفاده از رویکرد کیفی پدیدارشناختی و مبتنی بر تجربیات زیسته زنان ساکن شهر تهران انجام شده است. به این ‌منظور، با 23 زن 18 تا 68 ساله که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده‌اند، مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته انجام شد تا بسترها و زمینه‌های ...  بیشتر

درک و تصور زنان از مقوله حیا؛ بررسی پدیدارشناختی

محمدتقی کرمی؛ شیما علی آبادی

دوره 28، شماره 95 ، اسفند 1400

https://doi.org/10.22054/qjss.2023.67836.2530

چکیده
  حیا در جامعه ایرانی همواره از ارزش‌های فرهنگی محسوب شده و اگرچه کاربرد عام دارد ولی از گذشته بخش مهمی از زنانگی آرمانی جامعه ایرانی را تشکیل داده است. علاوه بر فرهنگ، در گفتمان دینی رسمی نیز بر حیا تأکید می‌شود و پیوند وثیقی نیز با حجاب و برخی رفتارهای زن دارد. چنین رویکردی موجب شده است با کمترشدن تمایل زنان به الگوهای مطلوب رسمی حجاب ...  بیشتر

دانشجوی پزشکی و تجربه‌ی پرولتاریا؛ مطالعه‌ا‌ی انتقادی در آموزش پزشکی در ایران

احمد کلاته ساداتی

دوره 28، شماره 95 ، اسفند 1400

https://doi.org/10.22054/qjss.2023.64815.2468

چکیده
  آموزش پزشکی، میدانی است متشکل از روابط و مناسبات پیچیده‌ی قدرت، که نیروهای تعیین‌کننده آن در درون و از بیرون میدان، اِعمال قدرت می‌کنند. عدم توازن بین نیروها، به برساخت‌های اجتماعی نامتعارف بخصوص در حرفه‌ای‌گرایی پزشکی می‌انجامد. هدف تحقیق حاضر، کشف و واکاوی موضوع در آموزش پزشکی در ایران است. در چارچوب مطالعه‌ای انتقادی و در ...  بیشتر

مسائل اجتماعی مرزنشینان: دیگری‌سازی، بازنمایی رسانه‌ای و امنیتی سازی فضا

سارا یوسفی خواه؛ روح الله قاسمی

دوره 28، شماره 95 ، اسفند 1400

https://doi.org/10.22054/qjss.2022.68321.2542

چکیده
  هدفِ مقاله بررسی این موضوع است که در چه گفتمانی مسائل اجتماعی مرزنشینان، پرابلمتیک نمی‌شود.در بخش مبانی،نظریه­ی شرق­شناسی(داخلی) را به منظور تببین پرابلماتیک نشدن مسائل اجتماعی انتخاب کرده­ایم. طبق این نظریه، رویکرد کلی مرکز،دیگری­سازی در مناطق پیرامونی(مرزی) است و با ایجاد دوگانه­ها(زبانی، قومیتی و دینی)،دست به امنیتی­سازی ...  بیشتر

کرونا و سکولاریسم: تحلیل رابطه مذهب، علم و سیاست در مواجهه با بحران بیماری کووید 19 در کشور ایران

اکرم حمیدیان

دوره 28، شماره 95 ، اسفند 1400

https://doi.org/10.22054/qjss.2022.58558.2349

چکیده
  کمتر از یک سال از بیماری اپیدمیک کرونا در سطح جهان می گذرد با این حال در همین مدت کوتاه تأثیرات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و حتی فرهنگی بسیار و بارزی در همه جوامع درگیر با این بیماری بر جای گذاشته است.در این مقاله سعی شده به روش کیفی و مشاهده مشارکتی تأثیر این بیماری بر مقوله مذهب در کشور ایران مورد تحلیل قرار گیرد. تحلیل روند شیوع بیماری ...  بیشتر

جنبش دانشجویی و چارچوب‌بندی اعتراضات سیاسی

عباس خورشیدنام

دوره 28، شماره 94 ، آذر 1400، ، صفحه 121-161

https://doi.org/10.22054/qjss.2022.62212.2419

چکیده
  یکی از رویکردهای رایج برای توضیح چگونگی شکل‌گیری یک انقلاب، بررسی ایدئولوژی و جهان‌بینی انقلابیون است. ایدئولوژی با فراهم کردن پاسخی برای پرسش «چه باید کرد» و خلق یک نظام معنایی برای معترضان به مبارزه مشروعیت می‌بخشد و بسیج نیروها را تسهیل می‌کند؛ اما برخی از نظریه‌پردازان مانند دیوید اسنو معتقدند نظام‌های معنایی راهنمای ...  بیشتر

رابطه هویت مذهبی و احساس طرد اجتماعی در بین دانشجویان

مهناز کرمی؛ مریم قاضی نژاد؛ منصوره اعظم آزاده

دوره 28، شماره 94 ، آذر 1400، ، صفحه 1-43

https://doi.org/10.22054/qjss.2021.60603.2387

چکیده
  به‌رغم اینکه می‌توان مدعی شد نابرابری، فاصله و طردشدگی اجتماعی همواره در جوامع وجود داشته است، نمی‌توان از تأمل در چرایی، چگونگی و پیامدهای آن برای گروه‌های مختلف و نظام‌های اجتماعی دارای تنوع و تکثر امروز، چشم‌پوشی کرد. پژوهش حاضر باهدف تبیین رابطه هویت مذهبی و احساس طرد اجتماعی با در نظر گرفتن متغیر واسط فاصله اجتماعی در میان ...  بیشتر

مرز و تحصیلات، دوگانه‌ای ناسازواره؛ تحلیل نقش مراودات مرزی در اشتیاق تحصیلی دانش آموزان مناطق مرزی استان کردستان

رشید احمدی فر

دوره 28، شماره 94 ، آذر 1400، ، صفحه 163-207

https://doi.org/10.22054/qjss.2021.56518.2311

چکیده
  وجود مشکلات اقتصادی و معیشتی فروان به دلایلی چون: نبود زیر ساخت صنعتی، توسعه نامتوزان، سیاست‌های اقتصادی ناکارآمد و نبود زمین‌های حاصلخیز باعث روی‌آوری زیادی از ساکنین روستاهای مناطق مرزی کردستان به تجارت مرزی خصوصاً در شکل کولبری شده است. این امر پیامدهای فرهنگی مختلفی از جهات منفی به بار آورده است. یکی از حوزه‌های فرهنگی که بشدت ...  بیشتر

بررسی نقش هیئت‌های مذهبی در تقویت جامعه مدنی (مطالعه موردی: بررسی دیدگاه فعالان هیئت‌های مذهبی شهر یزد)

مرتضی مشعلچی؛ ابوالفضل مرشدی

دوره 28، شماره 94 ، آذر 1400، ، صفحه 209-239

https://doi.org/10.22054/qjss.2022.62910.2431

چکیده
  هرچند هیئت‌های مذهبی در جامعه سنتی ایران دارای کارکردهای دینی و اجتماعی مشخص و تثبیت‌شده‌ای بودند، اما با تحولات گسترده در جامعه ایران و مدرن شدن روزافزون آن، نسبت این هیئت‌ها با ویژگی‌های جامعه جدید «مسئله‌دار» شده است. بدان معنا که هرچند از یکسو، همه هیئت‌های مذهبی به‌عنوان «نهادهای واسطی» که فرصت تعامل و تشریک ...  بیشتر

کرونا و سکولاریسم: تحلیل رابطه مذهب، علم و سیاست در مواجهه با بحران بیماری کووید 19 در کشور ایران

اکرم حمیدیان

دوره 28، شماره 95 ، اسفند 1400

https://doi.org/10.22054/qjss.2022.58558.2349

چکیده
  کمتر از یک سال از بیماری اپیدمیک کرونا در سطح جهان می گذرد با این حال در همین مدت کوتاه تأثیرات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و حتی فرهنگی بسیار و بارزی در همه جوامع درگیر با این بیماری بر جای گذاشته است.در این مقاله سعی شده به روش کیفی و مشاهده مشارکتی تأثیر این بیماری بر مقوله مذهب در کشور ایران مورد تحلیل قرار گیرد. تحلیل روند شیوع بیماری ...  بیشتر

کنارگذاری آموزشی در نظام آموزش عالی ایران ؛ علل و زمینه ها

زینب بیلکی؛ علی اکبر تاج مزینانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 مهر 1399

https://doi.org/10.22054/qjss.2020.47651.2160

چکیده
  چکیده : کنارگذاری اجتماعی گاه در بعد آموزشی و در سطح بالای آن یعنی نظام آموزش عالی اتفاق می‌افتد. آنچه در این کنارگذاری نقش محوری ایفا می‌کند آن است که افراد در دسترسی به حقوق و فرصتها با موانعی روبرو می‌شوند که یا از ادامه حضور در نظام آموزشی عالی باز می‌مانند یا در عین حضور به حاشیه رانده می شوند. در این مطالعه سعی بر این بوده است ...  بیشتر

واکاوی خشونت خانگی علیه زنان در شهر همدان(یک پژوهش کیفی)

مرتضی پرویزن؛ جعفر هزارجریبی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 دی 1399

https://doi.org/10.22054/qjss.2020.35382.1922

چکیده
  پژوهش حاضر با هدف بررسی نوع تفسیر زنان خشونت دیده از خشونت خانگی و نوع مواجهه‌ی آنان در مقابل انواع خشونت خانگی صورت گرفته است. محققین با توجه به متغیرهای زمینه‌ای مدنظر (زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی) با سی نفر از زنانی که قبلاً مورد خشونت خانگی واقع‌شده‌اند مبادرت به مصاحبه‌ی نیمه ساختاریافته نمودند و پس از پیاده‌سازی ...  بیشتر

درآمدی بر موضع انتقادی هابرماس بر پوزیتیویسم منطقی

غلامرضا لطیفی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 اردیبهشت 1400

https://doi.org/10.22054/qjss.2021.33463.1844

چکیده
    رشد علوم تجربی و تأثیرات آن مرزبندی بین علم و غیر علم را به همراه داشت. حلقه وین با محدود کردن علم به علوم تجربی و طرد سایر معارف، راه حصول به علم را مشاهده و آزمون فرضیه قلمداد نمود.دامنه این دیدگاه به علوم انسانی نیز کشیده شد و مطالعه مسائل انسانی با رویکرد تجربی دنبال گردید. پوپر، کوهن و لاکاتوش با تعدیل وجه افراطی دیدگاه علم تجربی، ...  بیشتر

مشکلات علمی در ایران (بررسی موردی جامعه‌شناسی سیاسی و علوم سیاسی ایران)

ابراهیم صالح آبادی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 تیر 1400

https://doi.org/10.22054/qjss.2021.46982.2255

چکیده
  این مقاله تلاش دارد تا رساله- کتاب‌های منتشره در ایران در حوزه جامعه‌شناسی سیاسی را نقد و ارزیابی نماید روش این مقاله بیشتر مروری و انتقادی است که مرحله مقدماتی در کارهای فراتحلیل است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که مهم‌ترین آسیب پژوهش در جامعه‌شناسی سیاسی ایران، به‌قرار زیر است: برقراری نادرست روابط علی بین متغیرها، نداشتن مسئله ...  بیشتر

تولید متن متناظرِ هویت در تحلیل گفتمان پساساختارگرا روش‌های نیل به مفصلبندی معانی هویتی افرادِ موردبررسی در انجام تحلیل گفتمان

سید محمدمهدی خوئی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 آبان 1400

https://doi.org/10.22054/qjss.2021.60247.2380

چکیده
  تحلیل گفتمان به‌مثابه‌ی یک رویکرد پساساختارگرا که مرکز توجه آن بر روی چگونگی برساخت یا تولید معرفت در مواجهه با امور عینی و اجتماعی است، به طور فزاینده‌ای در طی دهه‌های گذشته مورد استفاده‌ی محققان اجتماعی قرار گرفته است. تجربه‌ی زیسته‌ی نگارنده در فضای آکادمیک نیز بر این امر صّحه می‌گذارد که علاوه بر ابتر بودن کمیّت بالایی از ...  بیشتر

دیدگاه‌های جوانان درباره عدالت در فضای مجازی فارسی‌زبان(سنخ‌ها، استراتژی‌ها و پیامدها)

سیمین ویسی؛ اردشیر انتظاری؛ سعید ذکایی؛ علی اکبر تاج مزینانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 دی 1400

https://doi.org/10.22054/qjss.2022.62618.2428

چکیده
  پژوهش‌های عدالت‌محور، آن را در زندگی روزمره بررسی نمی‌کنند. هدف ما شناخت سنخ‌ها، استراتژی‌ها و پیامدهای برساخت مفهوم عدالت است. فضای مجازی به عنوان مهمترین عرصه خودابرازی جوانان می‌تواند بازنمایی‌کننده دیدگاه‌های آنان در مورد عدالت نیز باشد. از این‌رو روش اصلی قوم‌نگاری مجازی است و داده‌ها بوسیله خوانش نشانه‌شناختی و تحلیل ...  بیشتر

تجربه بیماران سرطانی در گسست زیست‌جهان‌ها و پیوستگی میان‌ذهنیت اجتماعی

طاهره خزائی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 اردیبهشت 1401

https://doi.org/10.22054/qjss.2022.59723.2369

چکیده
  سرطان پدیده‌ای اجتماعی است. واقعیت اجتماعی سرطان متکثر و برخاسته از فهم و تجربه‌ی افراد درگیر با آن است. این پژوهش با هدف فهم معنای سرطان در ذهنیت افراد، بر پایه‌ی 43 مصاحبه‌ی عمیق و نیم‌ساخت‌یافته (10 بیمار سرطانی، 10 نفر از اعضای خانواده و 23 نفر از اعضای گروه درمان (پرستار، پزشک سرطان شناسی و روان‌پزشک و روان‌شناس))، در مرکز اصلی ...  بیشتر

پیامدهای جامعه‌شناختی تجاری‌شدن کشاورزی در دوران قاجار

وحید شالچی؛ اسماعیل شمس؛ علیرضا خزائی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 دی 1401

https://doi.org/10.22054/qjss.2022.67967.2529

چکیده
  مسئله این مقاله پیگیری مواجهه‌ی ابتدایی اقتصاد ایران با مناسباتِ نوظهور بازار جهانی سرمایه‌داری در سده‌ی نوزدهم و بررسی پیامدهای این مواجهه در سطوح اقتصادی، ‌سیاسی و اجتماعی است. هدف نخست مقاله به دست دادن طرحی از تحولات اقتصادی و تجاری ایران در سده‌ی نوزدهم، و از رهگذر آن، استنتاج برخی دلالت‌های تبیینی مقدماتی از دل این توصیف ...  بیشتر

بازاندیشی معنای فرزند از دیدگاه زنان متاهل (دارای فرزند و بدون فرزند) ساکن در شهر تهران

پگاه روشان شمال؛ حسن سرایی؛ اردشیر انتظاری؛ محمود مشفق

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 دی 1401

https://doi.org/10.22054/qjss.2023.67556.2526

چکیده
  در سال‌های اخیر، در حوزه خانواده بسیاری از مفاهیم دستخوش تغییرات معنایی شده است. از آنجا که فرزند کانون اصلی و فرزندآوری یکی از مهم‌ترین کارکردهای خانواده است، درک والدین و به ویژه زنان از فرزند می‌تواند، تعیین‌کننده‌ بسیاری از تصمیمات در حوزه‌ باروری در آینده باشد. لذا واکاوی «معنای فرزند» و بررسی درک زنان از این مفهوم ضروری ...  بیشتر

ابر واژگان