نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
استادیار جامعهشناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
چکیده
سرمایه اجتماعی از مفاهیم بنیادی علوم اجتماعی است، که سنجش آن میتواند وضعیت کلی پیوندهای مهم در جوامع را تعیین کند. مقاله حاضر با بهرهگیری از فراتحلیل پیمایشهای سرمایه اجتماعی بهلحاظ مفهومی و روششناختی و فراتحلیل ادبیات نظری و تحلیل خبرگانی، چارچوبی برای سنجش سرمایه اجتماعی حاوی سه رکن، هشت معرف و چهل شاخص ارائه میدهد. همچنین منطق رسیدن به مقدار سرمایه اجتماعی از بین متغیرهای متکثر که مبتنیبر روش استقرایی است، توضیح داده میشود. این مقاله با بهرهگیری از دیدگاه متفکران و صاحبنظران این عرصه، به جای مدل مرسوم سه سطحی خرد، میانه و کلان، بر سنجش سرمایه اجتماعی حاکمیت متمرکز شده و سه رکن «اعتماد اجتماعی»، «نکویی رابطه دولتملت» و «مشارکت سیاسی عمومی» را بهعنوان مهمترین عناصر سنجش آن معرفی کرده است. این ارکان در ارتباط دولت و ملت بازتعریف شده و برای حاکمیت نظامهای سیاسی اختصاصیسازی شده است. با توجه به حضور بیواسطه مردم در فضای مجازی میتوان این الگو را غیرمستقیم و از طریق ردپای شبکهای افراد پایش کرد. لذا هریک از ارکان، معرفها و شاخصها با وزندهی نظری و زمینهای در محاسبه میزان سرمایه اجتماعی نهایی اثرگذار میشود. این مقیاس، ابزاری قابل استفاده برای سنجش سرمایه اجتماعی حاکمیت و احساسات کاربران در فضای مجازی است.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
A new framework for measuring the social capital of political systems, Using computational social science methods
نویسنده [English]
- alireza Haddadi
Assistant Professor of Sociology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.
چکیده [English]
Using meta-analysis of social capital surveys in terms of conceptual and methodological and meta-analysis of theoretical literature and expert analysis, this article presents a framework for measuring social capital containing three pillars, eight indicators and forty indicators. Also, the mathematical logic of reaching the amount of social capital among multiple variables, which is based on the inductive method, is explained. Using the perspective of thinkers and experts in this field, instead of the traditional three-level model of micro, medium and macro, this article focuses on measuring the social capital of governance and the three pillars of "social trust", "improvement of the nation-state relationship" and "social participation". It has been introduced as the most important elements of its measurement. These pillars have been redefined in the relationship between the government and the nation and have been specialized for the governance of political systems. Due to the direct presence of people in the virtual space, this pattern can be monitored indirectly through the network traces of people. Therefore, each of the pillars, identifiers and indicators with theoretical weighting and contextual is effective in calculating the amount of the final social capital.
کلیدواژهها [English]
- measurement model
- social capital
- computational social sciences
- virtual space
- methodology
- پیمایش ملی سرمایه اجتماعی. (1397)، تهران: دفتر طرحهای ملی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- ابراهیمی، مهرنوش؛ اسماعیلی، مهدی؛ و کاظمی جویباری، مهدی. (1397)، بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و جرم در ایران؛ مطالعه موردی قتل. مجله حقوق پزشکی، شماره 12، 355-345.
- احمدی، یعقوب؛ و نمکی، آزاد. (1391)، سرمایه اجتماعی و گونه دمکراتیک فرهنگ سیاسی. مجله علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، دوره 19،شماره 250:59-306.
- ازکیا، مصطفی؛ و غفاری، غلامرضا. (1380)، بررسی رابطه بین انسجام اجتماعی و مشارکت اجتماعی سازمانیافته روستاییان در نواحی روستایی شهر کاشان. مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، دوره 9،شماره 36: 206-175.
- الویری، محسن. (1382)، سند چشمانداز توسعه و سرمایه اجتماعی. مجله اندیشه صادق، شماره 11 و 12.
- اوفه، یورگن. (۱۳۸۴)، سرمایه اجتماعی: مفهوم، مبانی نظری و پیامدهای اجتماعی، ترجمه: علی اکبر سعیدی، تهران: نشر نی.
- باستانی،علیرضا؛ و رزمی، سید محمد جواد (1393)، «تعیین و رتبه بندی سرمایه اجتماعی در استانهای ایران با استفاده از روش غیرمستقیم». مجله رفاه اجتماعی، دوره 14، شماره 55: 45-77.
- بهبودی، داود؛ و باستان، فرانک. (1391)، «تأثیر سرمایه اجتماعی بر سلامت عمومی در ایران». مجله جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، دوره 1، شماره 27:1-46.
- پیری، صدیقه موسوی، میرطاهر. (1400)، «متغیرهای سرگردان، گزارشی از طرح ملی سنجش سرمایه اجتماعی (دانشگاه علوم بهزیستی)»؛ در کتاب تحلیلی نقادانه از پیمایشهای ملی در ایران (به اهتمام فاطمه جواهری)، تهران، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
- حسینی، علی؛ و همکاران. (1399)، «تحلیل تابآوری اجتماعی بر اساس شاخصهای سرمایه اجتماعی در شهر تهران». مجله شهر پایدار، دوره 3، شماره 1: 19-39.
- روزخوش، محمد. (1399)، «ایده سرمایه اجتماعی؛ راهگشا یا گمراهکننده؟ نقدی بر پژوهشهای ایرانی سرمایه اجتماعی». مجله مسائل اجتماعی ایران، 11 (2)، 96-65.
- رئیسدانا، فریبرز. (1393)، «نقد روششناختی و مفهومی سرمایه اجتماعی». مجله رفاه اجتماعی، دوره 14، شماره 7:55-44.
- زردشتیان شیرین، و کریمی، علی. (1398)، «ارائه مدل اثر سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری بر عملکرد سازمانی؛ مطالعه موردی: ادارات ورزش و جوانان استان کرمانشاه». مجله پژوهش در مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، دوره9، شماره 85:17-97.
- شیخی، سینا و عزتآبادی، حسام. (1400)، «ترسیم و آسیبشناسی وضع موجود تشکلهای مردمنهاد»، ماهنامه گزارشهای کارشناسی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
- طالقانی، غلامرضا؛ نرگسیان، عباس؛ و گودرزی، مصطفی. (1399)، «بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر مسئولیت اجتماعی سازمانها؛ مطالعه موردی: اداره کل مالیات غرب استان تهران». مجله راهبردهای بازرگانی، دوره 9، شماره 47 : 229-242.
- عباسزاده، محمد؛ و مقتدایی، لیلا. (1387)، «بررسی جامعهشناختی تأثیر سرمایه اجتماعی بر دانشآفرینی». مجله جامعهشناسی ایران، دوره10، شماره 3:1-28.
- عسگری، محمدمهدی؛ و توحیدی نیا، ابوالقاسم. (1386)، «تأثیر سرمایه اجتماعی بر رشد و توسعه اقتصادی». مجله جستارهای اقتصادی، دوره4، شماره 8: 101-121.
- فوکویاما، فرانسیس. (1384)، سرمایه اجتماعی و جامعه مدنی؛ در کتاب سرمایه اجتماعی، اعتماد، دمکراسی و توسعه (مترجم: افشین خاکباز و حسن پویان)، تهران: شیرازه.
- قائدی، محمدرضا. (1383)، «مشروعیت و کارآمدی نظام سیاسی». مجله راهبرد، دوره 12، شماره 1: 299-312.
- کلگ، برایان. (1399)، کلانداده: چگونه انقلاب اطلاعاتی زندگی ما را دگرگون میکند (مترجم: پری آزرم وند)، تهران: فرهنگ نشر نو.
- محمدیان، بهزاد؛ و ناظمی اردکانی، مهدی. (1400)، «نگاشت جایگاه سرمایه اجتماعی در مدل ذهنی سیاستگذاران؛ موردمطالعه: گفتمان حاکم بر قانون مدیریت خدمات کشوری». مجله مدیریت سرمایه اجتماعی، دوره 8، شماره 4: 527-553.
- وصالی، سعید؛ و توکل، محمدمهدی. (1391)، «بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر کیفیت زندگی در شهر تهران». مجله مطالعات جامعهشناختی شهری،دوره10، شماره 36: 1-28.
- هزارجریبی، جعفر؛ و لهراسبی، سعید. (1390)، «بررسی رابطه سرمایه اجتماعی با میزان هویت جمعی». مجله جامعهشناسی کاربردی، دوره22، شماره2: 1-20.
- یزدانینسب، محمد. (1400)، «ارزیابی سه موج طرحهای ملی سرمایه اجتماعی کشور (وزارت کشور)»؛ در کتاب تحلیلی نقادانه از پیمایشهای ملی در ایران (به اهتمام فاطمه جواهری)، تهران، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
)