فصلنامه علوم اجتماعی

درآمدی بر موضع انتقادی هابرماس بر پوزیتیویسم منطقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

غلامرضا لطیفی

استاد برنامه ریزی شهری دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22054/qjss.2021.33463.1844
چکیده
 
رشد علوم تجربی و تأثیرات آن مرزبندی بین علم و غیر علم را به همراه داشت. حلقه وین با محدود کردن علم به علوم تجربی و طرد سایر معارف، راه حصول به علم را مشاهده و آزمون فرضیه قلمداد نمود.دامنه این دیدگاه به علوم انسانی نیز کشیده شد و مطالعه مسائل انسانی با رویکرد تجربی دنبال گردید. پوپر، کوهن و لاکاتوش با تعدیل وجه افراطی دیدگاه علم تجربی، آن را از حالت تجربی محض به سوی انسانی شدن سوق دادند. آیا با استفاده از آثار کانت،فیخته و مارکس را میتوان بازسازی،و نقش آن در تکوین نظریه برای روان کاوی فرویدی را نشان داد؟ آیا کنشگری از نظر مارکس و تقلیل آن به کنش هدفمند عقلانی در اقتصاد قابل نحقق است؟ آیا کنش عقلانی هدفمند با رعایت قواعد فنی به کنش ارتباطی با تأکید بر هنجارهای وفاقی وزبان مشترک دست یافتنی است؟ به لحاظ روش شناسی آثار هابرماس دردوره اول به نقد مکتب فرانکفورت،بازسازی دیدگاه مارکس و نقد روش شناسی پوزیتیویسم اختصاص دارد و زمینه عملگرایانه لازم برای دوره چرخش زبانی را که به نظریه کنش ارتباطی منتهی شد، فراهم آورد. این مقاله ضمن تحلیل دستاوردهای نظری هابرماس در دوره اول، تلقی معرفت شناختی او در مورد علوم انسانیرا تبیین میکند.

کلیدواژه‌ها

روش شناسی
علوم انسانی
مکتب فرانکفورت
پوزیتیویسم
عمل گرایی
هابرماس

عنوان مقاله English

An Introduction to Habermas's Critical Position on Logical Positivism

نویسنده English

Gholamreza Latifi
Professor of Urban Planning, Allameh Tabataba'i University
چکیده English

It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later. It will be prepared later.

کلیدواژه‌ها English

Methodology
Humanities
Frankfurt School
Positivism
Pragmatism
Habermass
اباذری، یوسف. (1377)، خرد جامعه شناسی، تهران: انتشارات طرح نو.
اندرس، بنیامین جی. (1384)، ‌فلسفه اخلاق و نظریه انتقادی تعلیم و تربیت در انگاره‌های جدید در فلسفه تعلیم و تربیت، ترجمه نوروزی و دیگران، قم: انتشارات سماء قلم.
بنت، اندی. (1386)، ‌فرهنگ و زندگی روزمره، مترجمین: لیلا جوافشانی و حسن چاوشیان، تهران: نشر اختران.
اوشاویت، ولی‌ام؛ یورگن هابرماس. (1379)، ‌متفکران بزرگ جامعه شناسی، ترجمه مهرداد میردامادی، تهران: نشر مرکز.
بشیریه، حسین. (1376)، ‌تاریخ اندیشه‌های سیاسی در قرن بیستم، اندیشه‌های مارکسیستی، تهران: نشر نی.
پوپر، کارل ریموند. (1372). واقعی‌گری و هدف علم، ترجمة احمد آرام، تهران: سروش.
پیوزی، مایکل. (1379)، ‌یورگن هابرماس، ترجمه‌ی احمد تدین، تهران: انتشارات هرمس.
تولایی، علیرضا. (1379)، ‌کاسیرر و اسطوره، گاهنامه کلبه، سال دوم، شماره هفتم.
حقیقی، شاهرخ. (1384)، ‌عقل، تاریخ و مدرنیته، تهران: نشر چشمه.
خرمشاهی، بهاءالدین. (1389)، ‌پوزیتیویسم منطقی، تهران: علمی و فرهنگی.
فروند، ژولین. (1372)، ‌نظریه‌های مربوط به علوم انسانی، ترجمه علی محمد کاردان، تهران: نشر دانشگاهی.
نوری، مرتضی. (1395)، ‌نقد مکتب فرانکفورت بر روشنگری و ارزیابی آن از منظر ریچارد رورتی، فصلنامه غرب شناسی بنیادی، پاییز و زمستان 1395، دوره  7، شماره  2 ( از صفحه 125 تا صفحه 146).
وایت، استیون. (1380)، ‌خرد، عدالت و نوگرایی نوشته‌های اخیر یورگن هایرماس، ترجمه محمد حریری اکبری، تهران: نشر قطره.
وبر، ماکس. (1376)، ‌دانشمند و سیاستمدار، ترجمه احمد نقیب زاده، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
هابرماس، یورگن. (1375)، ‌درهم تنیدگی اسطوره و روشنگری، ترجمه علی مرتضویان، فصلنامه ارغنون، شماره ۱۱ و ۱۲، زمستان.
-هابرماس، یورگن. (1373)، ‌علم و تکنولوژی در مقام ایدئولوژی، ترجمه علی مرتضویان، فصل نامه ارغنون شماره ۱، بهار 1373.
-هابرماس، یورگن. (1394)، ‌نظریه کنش ارتباطی، ترجمه کمال فولادی، تهران: نشر مرکز.
هولاب، رابرت. (1375)، ‌نقد در حوزه عمومی، ترجمه‌ی حسین بشیریه، تهران: نشر نی. (The Public Sphere and Contemporary Lifeworld, 2023).
ینسن، کلاوس. (1385)، ‌نشانه‌های اجتماعی ارتباط جمعی، ترجمه‌ی حمیدرضا شش جوانی و مسعود مظاهری، تهران: نشر دفتر پژوهشی سیما.

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما