نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده
حضور اتباع افغانستانی در ایران طی پنج دهه اخیر، با موجهای گوناگون مهاجرت همراه بوده است. تحولات اخیر افغانستان و بازگشت طالبان، ورود گسترده مهاجران (عمدتاً غیرقانونی) را تشدید کرده و «طرح ساماندهی اتباع خارجی» با هدف شناسایی، کنترل و اخراج آنها، جدیدترین سیاست ایران در این زمینه محسوب میشود. این پژوهش با روش ارزیابی تأثیرات اجتماعی (SIA) و تحلیل دادههای اسنادی، میدانی و آماری، به ارزیابی متوازن پیامدهای مثبت و منفی احتمالی طرح در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، امنیتی و بینالمللی پرداخته است. یافتهها حاکی از آن است که اگرچه اجرای طرح با دستاوردهای مثبتی همچون کاهش جرائم شهری، کاهش فشار بر یارانههای پنهان و افزایش احساس امنیت اجتماعی همراه است، اما در سطوح اجتماعی و اقتصادی با پیامدهایی نظیر افزایش مهاجرهراسی، ترویج خشونت، نقض حقوق کودکان، فروپاشی شبکههای اشتغال ارزان، تضعیف صنایع کوچک و احتمال تشدید افراطگرایی و قاچاق انسان مواجه خواهد بود. همچنین در سطح بینالمللی، این سیاست میتواند چالشهایی برای روابط خارجی و اعتبار حقوق بشری ایران ایجاد کند. در نهایت، با تکیه بر رویکرد SIA، مجموعهای از سیاستهای پیشگیرانه، تعدیلی و جبرانی برای مدیریت تبعات منفی و تقویت دستاوردهای مثبت این طرح پیشنهاد شده است تا امکان اجرای انسانی، مؤثر و متوازن آن فراهم آید.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Assessing the Social Impacts of the Regularization Plan for Undocumented Foreign Nationals
نویسندگان [English]
- Mostafa Keshvari charami
- Ali Janadeleh
Allameh
چکیده [English]
The presence of Afghan nationals in Iran over the past five decades has been accompanied by successive waves of migration. Recent developments in Afghanistan and the return of the Taliban have intensified the massive influx of migrants—predominantly undocumented—and the "Regularization Plan for Foreign Nationals," aimed at identifying, controlling, and deporting them, represents Iran's latest policy in this regard. This study employs the Social Impact Assessment (SIA) method and analyzes documentary, field, and statistical data to provide a balanced evaluation of the plan's potential positive and negative consequences across social, economic, security, and international dimensions. The findings indicate that although the implementation of the plan is associated with achievements such as reducing urban crime, alleviating the burden of hidden subsidies, and enhancing the sense of social security, it faces serious challenges including rising xenophobia, violations of children's rights, the collapse of low‑cost employment networks, the weakening of small‑scale industries, and the exacerbation of human trafficking. At the international level, the policy may also pose challenges to Iran's foreign relations and human rights reputation. Finally, drawing on the SIA approach, a set of preventive, mitigative, and compensatory policies is proposed to manage the negative repercussions while reinforcing the plan's positive achievements.
کلیدواژهها [English]
- Social Impact Assessment (SIA)
- Regularization Plan
- Positive and Negative Consequences
- Undocumented Migrants
- Immigration Policies
)