فصلنامه علوم اجتماعی

چکیده این نوشته، گزارشی از بزرگترین مجموعه نویافته سنگ نگاره های حکاکی شده صخره ای و نشانه های نمادین ما قبل هیروگلیف در ایران و آسیاست. اهمیت این مجموعه نه در بزرگی اندازه نگاره ها، بلکه به خاطر پهنه کار، کثرت تصاویر، تکرار نمادها و تنوع بسیار از لحاظ مضمون و صحنه های کمیاب و یا حتی منحصر بفرد در نقاشی های پیش از تاریخ آدمی است. تصاویر پستانداران، پرندگان و از جمله برخی پستانداران منقرض شده در سطح ملی و محلی، ابزارهای گوناگون شکار و برخی ابزارهای ناشناخته، و در یک مورد، شباهت حیرت انگیزی که بین یکی از این نقوش با تصاویر غار سه برادر ( TTOIS - FTC TCS) در فرانسه وجود دارد و همچنین مضامین جانوری و شکار که به سبک های گوناگون، بارها وبارها و گاه بر روی هم تکرار شده اند، به طورکلی می توانند پرتوی بر زندگی پیش از تاریخ و دوران تاریخی آدمی در این منطقه بیفکنند و باستان شناسان، مردم شناسان، مردم شناسان پیش از تاریخ، زبانشناسان، تاریخ نویسان هنر و اختراع و ابزارسازی، جغرافی دانان و بوم شناسان را بکار آیند. تشریح یک کتیبه پهلوی و چند کتیبه عربی و فارسی موجود در این مجموعه سنگ نگاره ها، در این گزارش مستثنی شده و در نوشتاری دیگر بدانها پرداخته شده است.

چکیده محاسبه nLx دومین مشکل روش شناختی در ساختن جدول عمر خلاصه است. در این مقاله، سه روش اصلی محاسبه nLx معرفی و در موزد اطلاعات تقریبی ایران سال ۱۳۶۵ بکار برده شده است. این روشها از این قرارند: (۱) روش مبتنی بر فرض توزیع یکنواخت مرگ در گروه سنی، (۲) روش گریویل، و (۳) روش رید - مرل. در پایان مقاله نیز به مقایسه روشهای مزبور و ارزیابی آنها پرداخته شده است.

چکیده این تحقیق در سال ۱۳۷۱ در منطقه لرستان انجام شده است. تعریف «توسعه» در این تحقیق عبارت است از تغییر در ساختارهای جامعه روستایی از اجتماع سنتی به سوی جامعه مدرن در ابعاد اقتصادی - اجتماعی و فرهنگی. تأکید این تحقیق در امر توسعه روستاها بر تغییرات فرهنگی است و متغییرهایی که در آن بررسی شدهاند عبارتند از: جوانان بسیجی روستا، سواد، برنامه های جهاد سازندگی، خدمات کشاورزی، تعاون روستایی، اصلاحات ارضی و صدا و سیما. روش تحقیق این پژوهش، روش مقایسهای یا تطبیقی بوده است و دو منطقه روستایی توسعه یافته و توسعه نیافته با یکدیگر مقایسه شده اند. نتایج تحقیق نشان می دهد که سه عامل مهم در توسعه روستایی تاًثیر داشته است:1-میزان سواد و سوادآموزی، ۲- میزان حضور صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و ۳- میزان اجرای اصلاحات ارضی. ترکیب سه عامل فوق نشان می دهد. که امنیت اقتصادی و اجتماعی در روستاها می تواند موجب توسعه روستاها، و ناامنی در روستاها، مانع توسعه روستاها شود

چکیده جامعه شناسی هنر و ادبیات، شاخه ای از علم جامعه شناسی است که ساخت و کار کرد اجتماعی هنر و ادبیات و رابطه میان جامعه و هنر و قوانین حاکم بر آنها را بررسی می کند. این شاخه علمی در ایران بسیار نوپاست . در مقاله حاضر تلاش نویسنده آن است تا به نحو مجمل و مختصر موضوع، هدف، تاریخچه، نظریه ها، رهیافت های جامعه شناختی و انواع بررسی های آن را توضیح دهد و کتاب های جامعه شناسی هنر و ادبیات را که به زبان فارسی منتشر شده اند، معرفی کند. مقاله در پنج بخش سامان یافته است. بخش نخست به تعریف و مسائل و موضوعات جامعه شناسی هنر و ادبیات اختصاص دارد، و در بخش دوم تاریخ جامعه شناسی هنر و ادبیات از قرن هیجدهم تا امروز، و در بخش سوم، رهیافت های اصلی در نظریه های جامعه شناسی هنر و ادبیات در چهار رهیافت. ا - علیت معرفتی ۲- علیت اجتماعی ۳- علیت متقابل و ۴- رهیافت ارتباطی نمادی، توضیح داده شده است.

چکیده خانواده یکی از اساسی ترین و ابتدائی ترین نهادهای اجتماعی است که در طول تاریخ بر اثر عوامل گوناگون دستخوش تغییر شده است. یکی از این تغییرات، شاغل شدن زن در خارج از خانه و دریافت دستمزد بوده که اساساً با وقوع انقلاب صنعتی در اروپای غربی و تبدیل کارگاه های خانگی به کارخانه ها پدید آمده است. تغییر در وضعیت اشتغال زن، عامل مهمی در تغییر ساخت و کارکردهای خانواده بوده که تا کنون مورد مطالعه برخی از پژوهشگران قرار - گرفته است. سوال اساسی در این تحقیق این است : آیا کار کردن زنان خانواده های کارگری در خارج از خانه، تغییری در میزان مشارکت همسرانشان با آنان در امور خانواده ایجاد میکند ؟

چکیده یکی از اهداف تعاونی ها برای توسعه ملی که به وسیله سازمان های مختلف دواتی مانند وزارت تعاون به اجرا در می آید، افزایش فرصت اشتغال برای زنان است. تجربیات اخیر تعاونی های در این زمینه نشان میدهد که تعاونی های خانواده گرا می توانند برای زنان ایجاد شغل و درامد کنند و پایگاه اجتماعی آنان را تغییر دهد. با توجه به مطالعه انجام شده و بررسی تجربه گذشته تعاونی ها در ایران، باید به نکات زیر اهمیت داد. 1- تعاونی های زنان سازمان دولتی نیستند بلکه واحد های مستقلی هستند. 2- تعاونی های زنان باید ساختار دموکراتیک داشته باشند. 3- زنان برای ایجاد و اداره تعاونی ها به آموزش مهارت های مدیریتی نیازمنددند.

چکیده مفهوم «اعتماد» مخاطبان به رسانه های خبری از مفاهیمی است که سالهاست مورد توجه پژوهشگران علوم ارتباطات قرار گرفته است. این بررسی که به چگونگی اداراک دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی نسبت به میزان اعتماد آنان به اخبار داخلی و بین المللی رسانه های خبری توجه دارد، موارد زیر را مطرح میکند: ا- در مورد اخبار داخلی تفاوت معنی داری بین میزان اعتماد دانشجویان نسبت به خبرهای داخلی رسانه های کشور (رادیو، تلویزیون و روزنامه) مشاهده نمی شود. میانگین میزان اعتماد پاسخگویان در حد متوسط و کمتر است.2- در خصوص اخبار خارجی، میزان اعتماد دانشجویان نسبت به خبرهای خارجی تلویزیون ( سیمای جمهوری اسلامی ایران) و روزنامه ها بیش از رادیو (صدای جمهوری اسلامی ایران) است. میزان اعتماد آنان به اخبار سه رسانه بیش از اعتماد آنان به اخباری است که از طریق فردی (دوستان و بستگان) به آنان منتقل می شود. ۳- دانشجویان معتقدند تأثیر مطلب کتابهای منتشر شده داخلی، بیشترین و رادیوهای فارسی زبان بیگانه، کمترین تأثیر را بر روی عقاید، نگرشها و رفتار آنان در بردارد. ۴- دانشجویان بر این باورند که بیان واقعیتها، صداقت و راستگویی در انعکاس اخبار، مهمترین عامل اعتماد به اخبار رسانه های کشور است.

چکیده این مقاله دو دیدگاه نظری رقیب را در مورد توسعه بررسی میکند: دیدگاه ساختارگرا و دیدگاه نو لیبرال. هر یک از این دو دیدگاه در زمان های متفاوت نفوذ قابل توجهی در تفکر توسعه داشته اند. محور اصلی تضاد بین دو دیدگاه، نقشی است که دولت باید در توسعه اقتصادی ایفا کند. به نظر ساختارگراها دولت باید در کلیه فعالیت های اقتصادی مشارکت فعالانه ای داشته باشد تا بتوان بر مسایل عقب ماندگی اقتصادی فایق آمد اما نولیبرالها نقش عمده را در این رابطه به بازار واگذار می کنند. نویسنده در این مقاله ابتدا به بررسی مختصر تاریخ «تحول تفکرات توسعه» و سپس در تحلیل هر یک از این دو دیدگاه به بررسی عناصر اصلی این نظریه ها و سیاست های پیشنهادی هر یک جهت تدوین برنامه های توسعه پرداخته است

چکیده استاد علامه محمد تقی جعفری اگر هویت انسانی با آن عظمت و استعدادها که دارد و در گذشته ما قبل غلبه صنعتگرایی تا حدودی خود را ارایه نموده بود، تا به حال ادامه داشت، ما امروز به جای این بحث، این مسئله را بررسی می کردیم: «تحقیق در ادامه تکامل هویت انسانی ». به هر حال نخستین مسئله ای که ما در این مبحث با آن روبرو هستیم، تعریفی ولو به طور اجمالی از «جایگاه» و سه مقطع زمانی (گذشته، حال، آینده) و «علوم انسانی» است. ما می توانیم برای تعریف «جایگاه» چهار معنی را در نظر بگیریم: ۱ - موقعیت خاضی علوم انسانی در میان دیگر علوم و معارف به طور عام. ۲- موقعیت خاض علوم انسانی در برابر صنعت (تکنولوژی) به مفهوم عام آن. ۳- موقعیت ارزشی علوم انسانی در برابر دیگر علوم و صنایع. ۴- چه کسانی با چه شرایطی به تحقیقات در علوم انسانی میپردازند.