فصلنامه علوم اجتماعی

چکیده هدف اصلی این مقاله، پاسخگویی به این پرسش است که آیا شعارهای مطرح شده در تبلیغات انتخاباتی مجلس ششم، در راستای شعارهای انقلاب اسلامی و اهداف و آرمان های آن بوده است یا خیر؟ و در صورت خیر، اختلاف آن ها در چیست؟ به علاوه، آیا گرایش به اصلاحات در این نخبگان سیاسی و مردم نشان دهنده درخواست آنان برای تحقق شعارها و آرمان های انقلاب اسلامی است یا حاکی از انحراف از بعضی شعارها و اهداف انقلاب اسلامی است؟ بدین منظور، شعارهای انتخاباتی تشکل ها و کاندیداهای حوزه انتخابیة تهران که از ده روزنامه منتخب در ایام مجاز تبلیغات به دست آمد، با استفاده از روش تحلبل محتوا تجزیه و تحلیل و با شعارهای انقلاب مقایسه شد. مقایسه کلی دو دسته از شعارها نشان می دهد که اختلاف معنی داری بین شعار های مربوط به اهداف و آرمان های انقلاب اسلامی و شعارهای انتخاباتی مجلس ششم تهران وجود دارد. مهمترین اختلاف این است که در شعارهای انتخاباتی، در مقایسه با شعارهای انقلاب از تاکید و حساسیت بر موضوعات اسلامی و فرهنگی کاسته شده و بر تاکید و توجه به مسائل اقتصادی و اجتماعی افزوده شده است. این که آیا این اختلاف انحرافی را نشان می دهد یا خیر جای بحث دارد.

چکیده از ضرورت هایی جوامع بشری با وجود سازمان های متنوع به منظور اراتة خدمات عمومی و اجتماعی است. اهداف هر یک از این سازمان ها با تلاش کارگزاران آن به منظور اجرای برنامه های مورد نظر محقق می شود و چگونگی عملکرد آنها از عوامل مؤثر در تلقی مثبت و منفی مخاطبان از سازمان ذیربط است. سازمان زندان ها نیز به مثابه یکی از مجموعه سازمان ها، نه تنها از این قاعده مستثنا نیست، بلکه از ابعادی دارای اهمیت بیش تری است. برای شناخت این امر، پژوهش حاضر تدارک و اجرا شده است. پایه های علمی این پژوهش بر نظریه های روان شناسی اجتماعی و جامعه شناسی استوار است و پرسش اصلی پژوهش این است که آرای زندانیان در خصوص برنامه ها و امکانات زندان و همچنین عملکرد کارگزاران آن چگونه است و میزان رضایتمندی و همچنین نظرات زندانیان نسبت به برنامه ها چه ارتباطی با برخی از ویژگی های فردی و اجتماعی زندانیان دارد؟ برای پاسخ به این پرسش از روش تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی با ابزار مصاحبه بهره گیری و حجم نمونه براساس فرمول کوکران تعیین شد و افراد مورد مشاهده نیز تک تک زندانیان با محکومیت قطعی مستقر در دو زندان قصر و اوین بودند. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که جمعیت مورد مطالعه نسبتا جوان و غالبا متاهل هستند و جرایم اقتصادی، عمده ترین بخش جرم های زندانیان را در بر می گیرد. مهمترین مشکل زندانیان از نظر زندانیان، نبود بهداشت عمومی، تراکم جمعیت و محدودیت فضای اندرزگاه هاست. بیش ترین میزان رضایتمندی از برخورد زندانبانان و پیش ترین نارضایتی نیز از تراکم جمعیت در بندهای مختلف بوده است. ارتباط بین میزان رضایتمندی از برنامه ها و امکانات زندان با سطح سواد تایید شد، ولی با نوع شغل قبل از محکومیت، نوع جرم و سابقه کیفری زندانیان تایید نگردید. ارتباط بین آرای زندانیان با برنامه ها و امکانات زندان با هیچ یک از متغیرهای مورد نظر تایید نشد. و بالاخره محاسبات آماری نشان داد که این آرای زندانیان در خصوصی برنامه های ندامتگاه ها و عملکرد کارگزاران از یک طرف، و میزان رضامندی آن ها از طرف دیگر ارتباط مستقیم وجود دارد. باتوجه به نتایج پژوهشی با پیشنهادهای کاربردی در چند مورد ارائه گردید.

چکیده در این نوشتار با توجه به ادبیات مربوط به بوروکراسی در جامعه شناسی، خاصه با تاکید بر توجه مارکس و وبر در کاربری مفهوم بوروکراسی ، سازمان رسمی و بوروکراسی به مثابه دو پدیده تاریخی مختلف لحاظ شده اند که هر یک تاریخ تولدی مستقل از دیگری دارد. مضافا آن که ما زمانی می توانیم از عقلانیت در سطح خرد صحبت کنیم که ساختارها در سطح کلان موفق به تجربه عقلانیت شده باشند. بنابراین قائل شدن صفت بوروکراسی برای سازمان ها در سطح خرد، بدون توجه به کیفیت ساختارها در سطح کلان، با توجه به رابطه مفروض بین ترکیبات اجتماعی و متنی که ترکیب در آن واقع شده از نظر جامعه شناسی مع الفارغ است مسئله ای که در اثر عدم توجه به آن در تحلیل مسائل مربوط به سازمان، فضایی فراهم اورده که به طور قالبی و پیوسته محکوم کردن بوروکراسی را در پی داشته است موضوعی که هیچ معنای خاصی به درستی از آن نمی توان استنتاج کرد.

چکیده مقالة حاضر، خلاصه ای از پایان نامه کارشناسی ارشد نگارنده است که در آن، اخبار شبکه اول سیما به روش تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفته . هدف اصلی پژوهش شناخت ساختار و شیوه انعکاس رویدادهای سیاسی به لحاظ رعایت بی طرفی یا جانبداری در ارائه اخبار است. در این پژوهش به منظور تبیین بخش خبری ساعت 21 سیما و به طور عام تر سیستم اطلاع رسانی صدا و سیما هم از نظریه های علوم ارتباطات بهره گیری شده است هم از نظریه های علوم سیاسی. در عصر حاضر تصور مخاطبان از واقعایت بی واسطه شکل نمی گیرد. وسایل ارتباط جمعی و به ویژه تلویزیون در این زمینه نقش مهمی ایفا می کنند. در فرآیند انتقال اخبار و اطلاعات، تاثیر عوامل بی شماری باعث تحریف رویدادها می شود. از این رو، مشاهده می کنیم که در بیش تر مواقع از یک رویداد واحد ، گزارشهای متفاوت و گاه ضد و نقیضی ارائه می شود. آن چه پیش از سایر عوامل ، به تحریف واقعیات منجر می شود، جهت گیری و عدم بی طرفی در فرآیند گزینش و ارائه اخبار است. بی جهت نیست که بسیاری از اندیشه گران ارتباطات، بی طرفی را اسطوره می دانند. نتایج پژوهش حاضر نیز نشان می دهد که در اخبار شبکه اول سیما، گزینش و انعکاس رویدادهای سیاسی داخلی و خارجی توام با جهت گیری صورت می گیرد. معمولا رویدادهای سیاسی داخلی توام با جهت گیری مثبت و رویدادهای سیاسی خارجی توآم با جهت گیری منفی ارائه می شود. در نتیجه، در اخبار شبکه اول ، دو دنیای متفاوت به تصویر کشیده می شود. در داخل کشور، وضعیت حاکم بسامان و حاکی از نظم و ثبات است؛ در حالی که در جهان خارج ، وضعیت حاکم، حاکی از نابسامانی و بی نظمی و بی ثباتی است.

چکیده این مقاله نتیجه تحقیقی است که در سال ۱۲۷۹ با هدف کسب شناخت نسبت به میزان و چگونگی استفاده جوانان روستایی از تلویزیون توسط محقق انجام شد. در این تحقیق که با روش پیمایشی و پرشی از8710 جوان ۱۵ تا ۲۴ ساله ساکن در روستاهای ۲0 استان کشور انجام شد، مشخص گردید که ۹ / ۹۵ درصد جوانان روستایی در خانه خودشان تلویزیون دارند : 2/49 درصد تلویزیون رنگی و 8/50 درصد تلویزیون سیاه و سفید. در جامعه مورد مطالعه 7/41 درصد بیش تر شبکه سیما را تماشا می کنند؟ 2/33 درصد پیش تر از شبکه یک سیما استفاده می کنند؛ 9/16 درصد عموماً شبکه دو سیما را تماشا می کنند؟ و در مورد سایر شبکه های سیما گرایش غالب کمتر از ۲ درصد است. دوازده درصد جامعه مورد مطالعه ساکن استان های مرزی کشور هستند که به شبکه های خارجی نیز دسترسی دارند. ولی کسانی که شبکه های خارجی را به شبکه های داخلی ترجیح می دهند. کمتر از یک درصد کل جامعه مورد مطالعه هستند که عمدتا ساکن جنوب کشورند و از شبکه های تلویزیونی کشورهای عربی استفاده می کنند. فیلم های سینمایی روزهای جمعه در بین جوانان روستایی کشور5/81 درصد تماشاچی دارد. برنامه های ورزشی 2/56 درصد و اخبار 1/28 درصد. میزاد رضایت از صداوسیما در این جوانان روستایی بدین شرح است1/47 درصد « رضایت زیاد» ، 5/37 درصد «رضایت متوسط » و 4/15 درصد، رضایت کم یا ناراضی ». این میزان در بین زنان جوان روستای بیش تر از مردان جوان روستایی است. میزاد رضایت جوانان روستایی از صداوسیما در روستاهای دور از شهر بیش تر است تا روستاهای نزدیک شهر. مردان جوان روستایی بیشتر شبکه سه سیما را انتخاب می کنند، ولی انتخاب اول زنان روستایی بیشتر شبکه یک سیماست.

چکیده مسئله اشتغال به مثابه یکی از مهم ترین مسائل اقتصادی و اجتماعی، امروزه اهمیت فوق العاده ای پیدا کرده است و در همین راستا تعاونی های خود اشتغالی بانوان که متشکل از زنانی پرتلاش و صادق هستند، عزم را جزم کرده اند تا در صحنه تولید و اقتصاد خانواده و جامعه نقشی سازنده ایفا کنند. اما این تعاونی ها در راه فعالیت سازنده خود با مشکلاتی رو به رو هستند که برخی از آن ها عبارتند از: - عدم آشنایی تعاونی ها با مراکز تهیه و توزیع مواد اولیه و تجهیزات و تهیه این اقلام از واسطه ها، - عدم آشنایی تعاونی ها با وظایف اتاق تعاودت ، شرکت خدمات تعاود و اتحادیه تعاونی ها، - کمبود سرمایه و نقدینگی،- پایین بودن سطح تحصیلان مدیران ،- عدم تخصصی کارکنان و مدیران در وظایف محوله و تولید،- عدم آشنایی با شیوه های بازاریابی و فروش.

چکیده شرکت های تعاونی مصرف « سپه » یکی از انواع مهم تعاونی در ایران به شمار می روند که نقش مهمی در ارائه خدمات گوناگون در کوتاه مدت به اعضای خود و در بلندمدت به کل جامعه ایفا می کنند. شرکت های مزبور به واسطه ویژگی های فیزیکی فروشگاه، سازماندهی نیروی انسانی کارآمد، با انواع کالاها و میزان ارائه آن ها و بالاخره با قیمت های نسبتاً پایین تر از بازار آزاد توانسته اند منافع اقتصادی اعضای خود را تامین کنند. در عین حال ، از این طریق به سهم خود، به جلوگیری از تمایلات انحصارطلبانه در تولید و فروش محصولات معینی پردازند. به این دلیل و دلایل دیگر، این نوع شرکت های تعاونی مصرف هم از جنبه اقتصادی و هم به لحاظ اجتماعی نقشی هر چند اندک در تعادل و تعدیل ثروت و قدرت به طور کلی در جامعه ایفا می کنند و به همین جهت به منزلة الگوی موفق برای سایر تعاونی های مصرف در سطح کشور می توانند مطرح شوند.

چکیده به اعتقاد بسیاری از محققان ، مدل لیزرل در ترکیب با شیوه های اقتصاد سنجی و روان سنجی توانسته به این انتقاد کلاسیک از تحقیقات اجتماعی مبنی بر ناتوانی این تحقیقات در ایجاد پیوند میان ساخت نظریه و آزمودن نظریه ، پاسخ قانع کننده ای ارائه دهد. قدر مسلم، آشنایی محققان علوم اجتماعی با این برنامه و توانمندی های آن می تواند دیواری را که محققان کمی گرا از رگرسیون بنا نهاده اند، فرو ریزد و مقاله حاضر در ابتدا به معرفی مدل سازی معادله ساختاری و سپس به مقایسه آن با دیگر شیوه های چند متغیره نظیر رگرسیون و تحلیل عامل می پردازد، سپس شیوه های گوناگون مدل سازی معادله ساختاری معرفی می شود و از آن میان، تحلیل های مبتنی بر برنامه لیزرل مورد تاکید قرار میگیرد. موارد کاربرد برنامه لیزرل در برآورد مدل های علی گوناگون (نظیر رگرسیون چند متغیره، تحلیل مسیر با متغیرهای مستقیما سنجیده شده، تحلیل مسیر با متغیرهای پنهان و تحلیل عامل تاییدی ) معرفی و سپس مثال های از هر یک از این موارد مطرح می گردد. پس از تثبیت ضرورت به کارگیری برنامه لیزرل، مراحل مختلف استفاده از این برنامه به شرح زیر معرفی گردیده است. ۱- بسط مدلی مبتنی بر نظریه، ۲- ساخت نمودار مسیر براساس روابط علی، ۲- تبدیل نمودار مسیر به مجموعه ای از معادلات ساختاری ، ۴- انتخاب ماتریسی داده ها و برآورد مدل پیشنهادی، ۵ - ارزیابی ویژگی های مدل، 6-ارزیابی نتایج مربوط به درجه تناسب مدل با داده ها، و 7- اعمال تغییرات پیشنهاد شده از سوی برنامه، البته در صورت وجود توجیه نظری، در بخش پایای مقاله برخی از انواع تحلیل هایی که با استفاده از مدل سازی معادله ساختاری صورت گرفته و دارای کاربرد بیشتری نیز هستند، معرفی شده اند.