فصلنامه علوم اجتماعی

چکیده اختلاف نسلی در انواع مختلف آن از مباحث مهم جامعه ماست که دارای جمعیت جوان حجیم و تغییرات پرشتابی است. بسیاری بر این عقیده اند که انتقال فرهنگ نسل قبلی به نسل جدید با مشکلات جدی مواجه بوده و به علل مختلف بسیار ناقص صورت میگیرد، به طوری که نسل جدید تا حد زیادی پایبند ارزش ها و هنجارهای نسل والدین خود نیست، و شکاف عمیقی بین دو نسل ایجاد شده است. هدف این مقاله از یک طرف بررسی فرضیه شکاف نسلی در کشور، و از طرف دیگر ارزیابی میزان تأثیر تحصیلات بر آن بوده است. بر اساس مبانی نظری مطرح شده در مقاله، و با توجه به وقوع انقلاب اسلامی و تغییرات سریع و وسیع ناشی از آن و نوسازی جامعه، به نظر میرسد باید انتظار شکاف نسلی قابل توجهی را داشت. اما آیا داده های موجود چنین امری را تأیید میکند؟ برای پاسخگویی به این پرسشها فاصله نسلی و شکاف نسلی از هم تفکیک شد و هر یک نیز به دو نوع ارزشی و هنجاری متمایز گردید، و بر مبنای داده های ثانویه موضوع مورد بررسی قرار گرفت. نتیجه این بررسی مقدماتی نشان داد که اختلاف نسلی ارزشی قابل توجهی بین دو نسل وجود ندارد، ولی اختلاف نسلی هنجاری قابل توجه است. اثر تحصیلات نیز بر شکاف نسلی مربوط به بعضی از ارزش ها و هنجارها یکنواخت نیست، به طوری که بعضی از اختلاف ها را تشدید و بعضی دیگر را تضعیف می کند، و نتیجتاً افزایش تحصیلات را به راحتی نمی توان عامل مهمی در افزایش اختلافات نسلی تلقی کرد.

چکیده جنبش های اجتماعی به منزله موضوعاتی مهم در جامعه شناسی، اخیرا از جایگاه ویژه ای برخوردار شده اند تا جایی که آلن تورن جامعه شناسی را علم جنبش های اجتماعی می داند. در این مقاله نیز ضمن تأکید بر بحث جنبش های اجتماعی و بررسی ابعاد نظری آنها با استفاده از روش اسنادی، به زمینه های شکل گیری جنبش جنگل به مثابه یکی از جنبش های استقلال طلبانه و مردمی اشاره می شود. این جنبش که در تداوم خواسته های جنبش مشروطیت قرار می گیرد (۱۲۹۳-۱۳۰۰ ه.ش) تحت تأثیر عواملی مثل نابرابری ها، تضاد منافع، ناکارآیی دولت، شرایط بین المللی (جنگ جهانی اول)، استثمار و ستم طبقاتی شکل می گیرد. جنبش جنگلی در اوضاعی آشفته و نابسامان از نظر داخلی و خارجی، با ارائه ایدئولوژی و مرامنامه و اعلام جمهوری، قدم در راه مبارزه با ستم و دفاع از استقلال و آزادی مردم ایران می گذارد. میرزا کوچک در مقام رهبر این جنبش که دارای سوابق مبارزانی در مشروطه است، با همکاری روشنفکران و آزادی خواهان مشروطیت عملیات انقلابی را با هدف مبارزه با ظلم و ستم داخلی و استثمار خارجی آغاز می کند و با تجهیز منابع مادی و معنوی موفق می شود به مدت هفت سال در برابر استعمارگران و استبداد داخلی مقاومت کند و اولین جمهوری را در ایران تأسیس نماید. جنبش جنگل نهایتاً با مصالحه دولت های شوروی و انگلستان در صحنه بین المللی و کنار آمدن اتحاد شوروی و دولت ایران در مورد مسائل داخلی ایران و حمله نیروهای نظامی دولت، تن به شکست نظامی می دهد.

چکیده ۱۳76-1368در شهر تهران است.این تحقیق به شیوه پیمایشی (Survey) انجام شده و جامعه آماری آن کارشناسان شهرداریتهران و استادان دانشگاه و مشاوران شهرسازی است که با استفاده از روش های رایج نمونه گیریحجم نمونه برآورد گردید و نهایتاً به ۱۵۶ نفر رسید، نظریه های مختلفی در این پژوهش مورداستفاده قرار گرفتند که سه طیف را در بر می گیرند و به طور خلاصه عبارتند از: ۱- نظریه پردازان مکتب جامعه شناسی شهری شیکاگو (پارک - مکنزی و برگس)، ۲- نظریه مدیرت علمی تیلور و فایول، ماکس وبر (نظریه دیوان سالاری)، ۳- نظریه حاکمیت شهری مک لالین - نظریه های مرتبط با شهرنشینی، شهرگرایی و رشد وتوسعه شهری. این تحقیق از رساله دکتری نگارنده با عنوان «تحلیل مدیریت شهری تهران طی سال های ۱۳۶۸-۷۶» استخراج شده و هدف آن، تحلیل مدیریت شهری تهران براساس بررسی سیاست های کمی و کیفی آن در سال های ۶۸-۱۳۷۶ بوده است 

چکیده تصورات قالبی به عنوان یکی از موضوعات اساسی در روانشناسی اجتماعی از طریق مطالعات زمینه یابی به کرات مورد بررسی قرار گرفته اند. به دلیل برخورداری از وجود نا آشکار، این دسته از رفتارهای اجتماعی انسان با به کارگیری شیوه های سنتی سنجش نمود نمی یابند. از آن جایی که تصورات قالبی تلویحی به صورت خودکار بر نگرش افراد اثر می گذارند، فهم پویایی های حاکم بر آنها از اهمیت خاصی برخوردار است. شیوه های بررسی فرآیندهای خودکار در مورد تصورات قالبی نیز به کار گرفته شده است. مطالعاتی از این نوع حاکی از نفوذ عمیق تصورات قالبی بر روابط انسانی است. این مقاله پس از توصیفی کوتاه در خصوس تصورات قالبی، و ظرح جنبه های آشکار و نا آشکار (تلویحی) آن، به شواهدی حاکی از وجود سیستم حافظه ای نا آشکار که تصورات قالبی تلویحی نیز بخشی از اطلاعات موجود در آن را شامل می شود، اشاره می کند و در ادامه، روش سرنخ دهی را به مثابه یک شیوه ابتکاری سنجش این دسته از اطلاعات نا آشکار به همراه پژوهش های مرتبط در خصوص تصورات قالبی معرفی می کند.