نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد فقه ومبانی حقوق اسلامی ،دانشکده الهیات،دانشگاه تهران،تهران،ایران

2 قاضی دادگستری و دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

نظامی‌سازی پلیس به عنوان سازوکار مقابله با جرایم پیچیده، سازمان‌یافته و تهدیدات امنیتی، در سال‌های اخیر مورد توجه بسیاری از کشورها از جمله ایران به‌خصوص در سیاست‌جنایی افتراقی امنیت‌مدار در برخی جرایم خاص، قرار گرفته است. این پژوهش، به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، با بررسی مبانی، دلایل و پیامدهای اجتماعی-سیاسی نظامی‌سازی پلیس و با تکیه بر مطالعه‌ی پژوهش‌های انجام شده بر روی پلیس نظامی کشورهایی مانند ایالات متحده، مکزیک و ایران انجام شده است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهند اگرچه موافقان، مزایایی همچون پاسخ سریعتر به تهدیدات مسلحانه، افزایش بازدارندگی از جرم و تقویت امنیت روانی را مطرح میکنند، اما نظامی‌سازی پلیس در عمل با پیامدهای بسیاری همراه است. ازجمله این پیامدها می‌توان به افزایش خشونت متقابل بین پلیس و شهروندان، کاهش محبوبیت نهادهای انتظامی، تضعیف اعتماد عمومی و تشدید شکاف‌های طبقاتی اشاره کرد. همچنین، تجهیزات نظامی پرهزینه و تمرکز بر راهکارهای سرکوبگرانه، نه‌تنها در کاهش نرخ جرایم موفق نبوده، بلکه کیفیت دموکراسی و مشروعیت سیستم عدالت کیفری را تحت تأثیر قرار داده است. نتایج این پژوهش بیانگر ضرورت بازنگری در سیاستهای امنیتی و اولویتدهی به تعادل بین امنیت و حقوق شهروندی و استفاده از برنامه‌های اجتماع‌محور، فرهنگ‌محور و اقتصادمحور است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The nature, causes, and impact analysis of police militarization

نویسندگان [English]

  • saeedeh soleymani 1
  • Azim Aghababaei Taghanaki 2

1 Master's student in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Theology, University of Tehran, Tehran, Iran

2 Judge & PhD student Criminal Law and Criminology, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Police militarization as a mechanism to combat complex and organized crimes, as well as security threats, has gained attention in recent years in many countries, including Iran, particularly within the framework of differentiated security-oriented criminal policies targeting specific crimes. This research, conducted using a descriptive-analytical method and library resources, examines the conceptual foundations, reasons, and socio-political consequences of police militarization, drawing on comparative studies of military police in countries such as the United States, Mexico, and Iran. The findings reveal that while proponents highlight advantages such as quicker responses to armed threats, increased crime deterrence, and enhanced psychological security, police militarization in practice carries significant unintended consequences. These include heightened mutual violence between police and citizens, diminished public trust in law enforcement institutions, intensified class disparities, and the suppression of marginalized groups. Additionally, reliance on costly military equipment and repressive strategies has not only failed to reduce crime rates but has also undermined democratic quality and the legitimacy of criminal justice systems. The results of this research emphasize the necessity of rethinking security policies, prioritizing a balance between security and civil liberties, and implementing community-oriented, culture-oriented, and economy-oriented programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Police
  • military police
  • police militarization
  • community-based police
  • police force
اسداللهی، بهروز، درویشی، صیاد، ذوالفقاری، حسین و داودی دهقانی، ابراهیم. (1402)، «مرور نظام‌مند پژوهش‌های کنترل ناآرامی‌های اجتماعی با روش فراترکیب»، فصلنامه مطالعات راهبردی ناجا، دوره ۸، شماره‌ ۳: ۱۹۷–۲۳۲.
الیاسی، محمدحسین، عشایری، حسن و چراغی، غلامرضا. (1387)، «رابطه بهره‌گیری از فنون متقاعدسازی با روحیه پرسنل یگان ویژه تهران بزرگ برای مداخله در بحران‌ها»، پژوهش‌های مدیریت انتظامی (مطالعات مدیریت انتظامی)، دوره 3، شماره‌ 4: 417-436.
ایراندوست، مجید؛ جزینی، علیرضا؛ استرکی، اکبر. (۱۴۰۳)، «مرور نظام‌مند پژوهش‌های صیانت از کارکنان پلیس با روش فرا ترکیب»، مطالعات راهبردی ناجا، دوره ۹، شماره ۳۱: ۱۳۵-۱۶۴.
جزینی، علیرضا. (1400)، «تدوین سیاست کلی انتظامی کشور»، مطالعات راهبردی ناجا، دوره ۶، شماره ۱۹: 5-35.
جوانمرد، محمد؛ پور علی، رضا؛ پارسای، رضا. (۱۳۹۵)، «بررسی جامعه‌شناختی نگرش کارکنان ناجا به تأسیس پلیس یگان ویژه زن»، پژوهش‌های انتظامی - اجتماعی زنان و خانواده، دوره ۴، شماره ۲: ۱۵۱-۱۶۶.
شیخ موحد، محمدعلی؛ حیدری، محمدعلی؛ توکلی، احمدرضا. (۱۴۰۰)، «تطبیق قاعده فقهی تنفیر از دین در عرصه سیاست داخلی و خارجی حکومت اسلامی»، رهیافت انقلاب اسلامی، دوره ۱۵، شماره ۵۷: ۱۸۵-۲۰۴.
شیخ موحد، محمدعلی؛ حیدری، محمدعلی؛ توکلی، احمدرضا. (۱۳۹۸)، «نسبت قاعده‌ی فقهی «حرمت تنفیر از دین» با حکم حکومتی در حکومت اسلامی» رهیافت انقلاب اسلامی، دوره ۱۳، شماره ۴۸: ۱۵۱-۱۶۹.
عزیزی، علی. (1402)، «الگوی راهبردی بازدارندگی فراجا در برابر تهدیدهای امنیت داخلی»، مطالعات راهبردی ناجا، دوره ۸، شماره ۵: ۵–۴۰.
قدردان، کامران، بختیاری، حسن و جان نثاری، حبیب اله. (1396)، «رابطه مدیریت استعدادها با بهبود عملکرد فرماندهان و مدیران یگان ویژه نیروی انتظامی»، پژوهش‌های مدیریت انتظامی (مطالعات مدیریت انتظامی)، دوره ۱۲، شماره ۳: 405-426.
قناد، فاطمه؛ اکبری، مسعود. (1396)، «امنیت گرایی سیاست جنایی»، فصلنامه پژوهش حقوق کیفری، دوره ۵، شماره ۱۸: 39-67.
مرادپور، احمد. (۱۳۹۹)، «بررسی مفهوم اقتدار در دوره‌های مختلف تاریخی از دیدگاه حقوق عمومی (با تأکید بر سه دوره: قرون وسطی، مدرن و پست‌مدرن)»، مجله‌ی بین‌المللی پژوهش ملل، دوره ۵، شماره ۵۹: ۱۱۹-۱۴۱.
مشعشعی، مریم؛ پیله‌ور، مرضیه و صادقی شهپر، علی. (۱۴۰۳)، «راهکارهای تأمین امنیت انتظامی- سیاسی و امنیت پایدار جمهوری اسلامی ایران ازمنظر فقه امامیه»، مطالعات راهبردی ناجا، دوره ۹، شماره ۳۱: ۱۰۹-۱۳۴.
نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (۱۳۹۱)، «درباره امنیت شناسی (از حق بر امنیت تا حق بر تأمین)»، دیباچه بر مدیریت انسان‌مدار ریسک جرم، سودابه رضوانی، چاپ اول، تهران: انتشارات میزان.
نوبهار، رحیم. (۱۳۸۴). «بررسی قاعده فقهی حرمت تنفیر از دین». تحقیقات حقوقی، پائیز و زمستان ۱۳۸۴ (یادنامه‌ی دکتر شهیدی): ۱۲۹-۱۷۲.
نوری، امیر؛ پیمانی اصل، عبدالله؛ کشفای، سعید. (1390)، «الگوی ساختاری مطلوب کلانتری در رسیدگی به بزهکاری اطفال»، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، دوره ۶، شماره ۱:، ۸۳-۱۱۴.