تحلیل گفتمان خوشبختی طی دو دهه ی اخیر در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

در این پژوهش کوشیده­ایم تا با استفاده از آراء اندیشمندانی چون ویلیام دیویس، سارا احمد و سام بینکلی در باب گسترش درک و تلقی جدیدی از خوشبختی و به روش تحلیل گفتمان فرکلاف، ویژگی­های گفتمان خوشبختی در ایران را بررسی نماییم. ازاین‌رو، شماره­های مختلف نشریه­ی موفقیت در سی­سال گذشته را در سه سطحِ توصیف، تفسیر و تبیین مورد بررسی قرار دادیم. در سطح توصیف، دریافتیم که واژگان و مفاهیم پرکاربردی مانند «خوشبختی»، «موفقیت»، «استرس»، «آرامش» و مانند آن در دوسته­ی مثبت/ منفی به­کار می­روند. همچنین از استعاره­هایی چون «راز»، «گام»، «راه» و مانند آن در این متون که ساختی یک­طرفه و موعظه­گون دارند، استفاده می­شود. در سطح تفسیر، به این نتیجه رسیدیم که انسان در این گفتمان به ذهن و انرژی، فروکاسته شده و نسبت میان او و جهان از خلال ترکیب منحصربه‌فردی از گفتمان­های علمی مانند روانشناسی و فیزیک همراه با رویکردی شبه دینی – عرفانی توضیح داده می­شود. در سطح تبیین نیز، گسترش اقتصاد مبتنی بر بازار و رشد طبقه­ی متوسط از یک سو و عالم-گیر­شدنِ مدرنیته و به تبع آن پیداییِ «خود» در معنای مدرن آن و «نظام­های تخصصی» را به‌عنوان علل اصلی رواج این گفتمان در ایران یافتیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Discourse Analysis of Happiness over the Last Two Decades in Iran

نویسندگان [English]

  • Rabee Ali 1
  • Saeedeh Amini 2
  • Ahmad Ghiyasvand 2
1 MA of Sociology, Allameh Tabataba'i University,Tehran, Iran
2 Associate Professor of Sociology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Drawing on thinkers such as William Davis, Sarah Ahmad, and Sam Binkley, we have aimed to depict the characteristics of happiness discourse in Iran. So, by using the method of Fairclough discourse analysis, we examined the various issues of Success Magazine over the past thirty years at three levels of description, interpretation, and explanation. At the level of description, we found that frequently used words and concepts such as "happiness", "success", "stress", "peace" and the like are used in positive/negative friendships. Also, metaphors like "secret", "step", "way" and the like are used in these texts, which have a one-sided and preaching structure. At the level of interpretation, we found that in this discourse, man is reduced to mind and energy. The relationship between him and the world is explained through a unique combination of scientific discourses such as psychology and physics with a quasi-religious-mystical approach. At the level of explanation, we found the expansion of the market-based economy, the growth of the middle class, globalization, and consequently the emergence of "self" in its modern meaning as the leading causes for the prevalence of this discourse in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • success
  • Happiness
  • Positive energy
  • Mysticism
  • self