نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

این مقاله به بررسی نظریاتی می پردازد که از نیمه قرن گذشته درباره کشورهای غنی از منابع طبیعی شکل گرفته است. در این راستا نظریات برآمده از ادبیات توسعه و همچنین گفتمانها و نظریات دولت رانتی، بیماری هلندی و نفرین منابع و نظریات نهادی که تلاش داشته اند ساختار سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی این کشورها را بررسی نمایند مورد تحلیل قرار گرفته­اند و تحولات آنها تا زمانه حاضر بررسی شده است. در اینجا، ضمن اشاره به محورهای اصلی این نظریات، و نقد درون و برون گفتمانی آنها، خلاهای نظری و تجربی این نظریه ها برجسته شده و تلاش شده است با تاکید بر نقاط قوت و ضعف آن­ها امکانی برای نقادی و بازسازی این نظریات و گفتمانها فراهم گردد. مسیری که ضمن ارایه مروری انتقادی بر نظریات موجود، می تواند راه را برای مطالعات تجربی آینده هموارتر سازد. بر این مبنا بی توجهی به ریشه­های تاریخی شکل گیری دولت و اقتصاد در بسیاری از این جریانات پژوهشی و نیز ویژگی خاص پرداخت به مساله سیاست و دولت در جریانات دیگر و نیز تحلیل نظام­های اجتماعی این کشورها بر اساس الگوهای استاندارد در اغلب گفتمانهای مربوطه، در روایتی که در مقاله حاضر ارائه شده است مورد تاکید قرار گرفته­اند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating and Criticizing Theories About Resource Rich Countries

نویسنده [English]

  • Mehdi Omidi

Assistant Professor of Sociology, Allameh Tabataba'i University, Tehran , Iran

چکیده [English]

This article deals with investigating theories developed from the middle of the last century about countries with abundant natural resources. In this regard, related theories in development literature as well as discourses and theories of Rentier State, Dutch disease, resource curse and also institutionalist theories that tried to evaluate the political, economic, cultural and social structures of these countries have been analysed. Furthermore, their changes to date were also explored. While referring to the main courses of these theories as well as the internal and external criticisms, the current article tries to highlight theoretical and empirical gaps. An attempt was also made to allow criticizing and reformulating these theories and discourses by emphasizing on the strength and weakness points. This can pave the way for future empirical studies while also providing a critical review of available theories.
Key words: resource rich countries, rentier state, resourse curse, institutional analysis, Dutch disease

کلیدواژه‌ها [English]

  • resource rich countries
  • rentier state
  • resource curse
  • Dutch disease
  • institutional analysis