مرور انتقادی پژوهش‌های جامعه‌شناختی و مدیریتی مبتنی بر نظریه زمینه‌ای (1395-1397)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جامعه شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار جامعه شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

در یک دهه اخیر، پژوهشگران ایرانیِ حوزه جامعه­شناسی و مدیریت، از نظریه زمینه­ای به شکل گسترده­ای در تحقیقات خود بهره گرفته­اند. با توجه به ویژگی­های خاص این روش­شناسی، مسأله اساسی تحقیق حاضر آن است که پژوهش­های جامعه­شناختی و مدیریتی مبتنی بر نظریه زمینه­ای از چه نقاط ضعف و قوّتی برخوردارند؟ جهت پاسخ به مسأله تحقیق، از فراروش و تکنیک مرورنظام­مند بهره گرفته شد. جمعیت­های مورد مطالعه شامل مجموعه مقالاتی است که در بازه زمانی 1395 تا 1397 در مجلات علمی-پژوهشی داخلی منتشر شده­اند که با توجه به تمرکز مسأله تحقیق بر نقد و بررسی روش­شناسی نظریه زمینه­ای مبتنی بر رویکرد استراوس و کوربین، در مرحله گزینش منابع 36 مقاله انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تحقیق بیانگر آن است که تحقیقات مذکور در زمینه معیارهای «صورت مسأله تحقیق، تدوین سؤالات جزئی، جامعه مورد مطالعه، تشریح مراحل تحلیل داده­ها در بخش یافته­ها، همزمانی گردآوری و تحلیل داده­ها، تکنیک ساخت مقوله، تکنیک تشخیص ابعاد مقوله، تکنیک انتخاب عناوین، تکنیک انتخاب مقوله هسته، اعتباریابی، مقایسه با سایر نظریه­ها و حساسیت نظری» با مشکلات اساسی مواجه هستند. این مشکلات را می­توان در پنج دسته­ چالش­های تکنیکی، شکاف نظریه و روش، تحریف هدف، عدم معرفت کامل به مبانی نظریه زمینه­ای و چالش پارادایمی طبقه­بندی کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critical Review of Sociological and Management Research Based on Grounded Theory (2016-2018)

نویسندگان [English]

  • Fardin Mohammadi 1
  • Mohsen Noghani 2
  • Mahdi Kermani 1
1 Assistant Professor of Sociologyو Ferdowsi University Mashhad, Mashhad, Iran
2 Associate Professor of Sociology, Ferdowsi University Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

, the main issue of the present study is that what are the strengths and weaknesses of sociological and managerial research based on grounded theory? And have Iranian researchers correctly observed the characteristics, requirements, elements and foundations of the underlying theory in their research. To answer the research question, a conceptual framework based on paradigm basics, basic assumptions, components and features of Grounded theory and were formulated and was used the systematic and critical review method. The studied population consists of a series of articles published in international scientific journals at 2016 to 2018 that due to the focus of the research on critique and methodology of grounded theory based on the approach of Strauss and Corbin, 36 articles were selected and reviewed in the source selection stage. the results of the research indicate that the research’s is faced fundamental problems and challenges about the criteria of “problem, the formulation of micro questions, the studied population, the explanation of the stages of data analysis in the findings select, the coincidence of data collection and analysis, Category building technique, category dimensional recognition technique, named selection technique, core category selection technique, Credibility, comparison with other theories and theoretical sensitivity”.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Grounded Theory
  • Iranian Research
  • mete-method
  • Challenges. sociology
  • managment