نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• زهرا ناجی عظیمی ¹
• زهرا بقایی ²
• ناصر مطهری فریمانی ³
• سعیده رضائی ²

¹ دانشگاه فردوسی مشهد

² گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

³ گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

چکیده

در نظام‌های رفاهی مدرن، اگرچه دولت مسئول اصلی تأمین رفاه است، اما گاهی قادر به پوشش تمامی لایه‌های فقر، به‌ویژه در شرایط بحران اقتصادی نیست. نهادهای خیریه در اینجا به‌عنوان نهادهای «مکمل» عمل کرده و گروه‌های جا مانده از حمایت دولت را پوشش می‌دهند. اولویت اصلی این مؤسسات، تأمین نیازهای اولیه مانند تغذیه برای اقشار آسیب‌پذیر است، اما چالش اصلی آن‌ها محدودیت منابع و لزوم تخصیص بهینه آن‌ها به نیازمندترین‌هاست.

پژوهش حاضر با رویکردی کاربردی، یک الگوی کمی جدید برای پاسخ به این چالش ارائه می‌دهد. این روش بر مبنای تلفیق روش‌های چندشاخصه است که بر روی خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد در شهرستان گل‌بهار اجرا شده و داده‌های ۱۵۰ خانوار گردآوری شده است. در این الگو، از ترکیب روش‌های سوآرا و واسپاس جهت شناسایی عوامل و رتبه‌بندی خانوارها استفاده شده است؛ به‌طوری‌که برای وزن‌دهی شاخص‌ها از «سوآرا» و برای رتبه‌بندی نهایی از «واسپاس» بهره گرفته شده است. نتایج نشان می‌دهد که «سطح درآمد پایین»، «اشتغال اعضای خانوار» و «اندازه خانوار» به ترتیب با اوزان ۰.۱۱۰، ۰.۱۰۱ و ۰.۰۹۳ مهم‌ترین شاخص‌های امنیت غذایی هستند. برخلاف روش‌های سنتی، این الگو با شناسایی دقیق خانوارهای پرخطر، امکان مداخله هدفمند را فراهم می‌کند.

کلیدواژه‌ها

• امنیت مواد غذایی
• اولویت‌بندی
• تصمیم‌گیری چند شاخصه
• سوآرا
• واسپاس

موضوعات

• رویکرد کمّی

عنوان مقاله [English]

A Quantitative Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) Model for Prioritizing Household Support Coverage with a Food Security Approach (Case Study: Imam Khomeini Relief Foundation)

نویسندگان [English]

• Zahra Naji Azimi ¹
• Zahra Baghaee ²
• Naser Motahari Farimani ³
• Saeedeh Rezaee ²

¹ Ferdowsi University of Mashhad

² Management Dept, Faculty of Economics and Business Administration, Ferdowsi University, Mashhad, Iran

³ anagement Dept, Faculty of Economics and Business Administration, Ferdowsi University, Mashhad, Iran

چکیده [English]

In modern welfare systems, although the government holds the primary responsibility for ensuring well-being, it is sometimes unable to cover all layers of poverty, particularly during economic crises. In this context, charitable institutions act as "complementary" entities, covering groups that remain unsupported by the government.. However, their major challenge lies in resource limitations and the necessity of optimally allocating these resources to the neediest individuals. The present research, adopting a practical approach, introduces a new quantitative model to address this challenge. This method is based on the integration of multi-criteria techniques and was implemented on households covered by the Relief Committee in Golbahar city, with data collected from 150 households. In this model, a combination of SWARA and WASPAS methods has been used to identify factors and rank households; specifically, "SWARA" was used for weighting indicators, and "WASPAS" was employed for the final ranking. The results indicate that "low income level," "employment status of household members," and "family size," with weights of 0.110, 0.101, and 0.093 respectively, are the most critical indicators of food security. Unlike traditional methods, this model facilitates targeted intervention by accurately identifying high-risk households.

کلیدواژه‌ها [English]

• Food security
• Prioritization
• Multi Criteria Decision Making
• Swara
• Waspas