نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 استاد گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 دانشیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه بوعلی، همدان، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه سوگ در خانواده‌های اهداکننده عضو انجام شد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با روش پدیدارشناسی استعلایی موستاکاس انجام شده است. نمونه مورد مطالعه شامل 17 خانواده اهداکننده عضو است که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند و معیار به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از مصاحبه عمیق استفاده شده است. داده‌های گردآوری شده در قالب دو مضمون اصلی و شش خرده مضمون تحلیل شدند. مضامین اصلی و خرده مضمون‌ها عبارتنداز: سوگ (سوگ عادی، سوگ روان‌تنانه و سوگ پیچیده) و خودمدیریتی سوگ (خودکنترلی هیجان، خودمراقبتی معنوی، زنده‌انگاری، همذات‌پنداری خانواده، تجلیل‌درمانی و حمایت خانوده). نتایج نشان داد که سوگ فرایندی پیچیده است و خانواده‌های اهداکننده عضو، در سطوح مختلفی آن را تجربه کرده‌اند و این سطوح متفاوت پیامدهای جسمی و روانی متفاوتی بر اعضای خانواده داشته است. خانواده‌های اهداکننده نیز در جهت مدیریت سوگ با توسل به معنویات و ابراز همدلی و همدردی با سایر خانواده‌ها و کنترل احساسات و عواطف خود و همچنین حمایت‌های عاطفی خانواده‌های خود و دریافت بازخوردهای مثبت و شرکت در مراسم جشن و قدردانی توانستند سوگ خود را مدیریت کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Exploring the Experience of Grief in Organ Donor Families

نویسندگان [English]

  • Yazdan Karimi monjarmooei 1
  • SeyedAlireza Afshani 2
  • Ali Ruhani 3
  • mohammad mobaraki 4
  • Ahmad kalateh sadati 3

1 PhD Candidate in sociology, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd. Iran.

2 Professor of Sociology, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd. Iran.

3 Associate Professor of Sociology, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd. Iran.

4 Assistant Professor of Sociology, Faculty of Economic and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan. Iran

چکیده [English]

Grief is a complex set of emotions, thoughts, and behaviors that individuals experience in response to loss or the threat of loss. One of the most significant contexts in which grief is commonly experienced is within the family, suggesting that grief is a fundamentally familial phenomenon. Accordingly, this study aimed to explore the experience of grief in organ donor families. Employing a qualitative approach based on Moustakas's transcendental phenomenological method, the study involved 17 organ donor families selected through purposive sampling. Data collection utilized in-depth interviews. The gathered data were analyzed under two main themes and six subthemes. These themes and subthemes encompass: grief (normal grief, psychosomatic grief, and complicated grief) and grief self-management (emotional self-regulation, spiritual self-care, sense of aliveness, family empathy, commemorative therapy, and family support). The findings revealed that grief is a multifaceted process, with organ donor families experiencing it at varying levels. These different levels have been associated with diverse physical and psychological consequences for family members. Organ donor families also managed their grief by turning to spirituality, expressing empathy and compassion for other families, regulating their emotions and feelings, seeking emotional support from their families, receiving positive feedback, and participating in commemorative ceremonies

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organ donor family
  • grief
  • grief experience
  • spiritual self-care
  • sense of aliveness
اسماعیل­پور، خلیل و بخشی­زاده مرادی، شهناز. (1393)، «شدت واکنش­های سوگ ناشی از فوت خویشاوندان درجه یک»، مجله روان‌پزشکی و روانشناسی بالینی ایران، دوره 20، شماره 4: 363-371.
- اسکویی عظیم اوغلی، پروین بانو؛ فرحبخش، کیومرث و مرادی، امید. (1400)، «ماندن در سوگ: مطالعه پدیدارشناسانه تجربه سوگ نابهنجار بعد از مرگ عضوی از خانواده»، دانش و پژوهش در روان­شناسی کاربردی، دوره 42، شماره 86: 28-42.
- توکلی، امیرحسین؛ رسولیان، مریم و قدری گلستانی، مهدی. (1384)، «مقایسه افسردگی و شاخص­های رضایتمندی در خانواده­های دارای فرد فوت‌شده مرگ مغزی در دو گروه اهداکننده و غیر اهداکننده اعضا»، مجله روان­پزشکی و روان­شناسی بالینی ایران، دوره 11، شماره 4: 413-418.
- حسن­نیا، صادق. (1392)، بررسی پیامدهای روانی و اجتماعی سوانح ترافیکی منجر به مرگ بر خانواده­های بازمانده، پایان­نامه کارشناسی ارشد رشته مشاوره خانواده، دانشگاه علامه طباطبائی.
- حیدری، رؤیا و جلیلیان، مریم. (1400)، «فراتحلیل آموزش­های تنظیم هیجان بر کاهش نشانگان اختلال افسردگی»، پژوهش­های مشاوره، دوره 20، شماره 79: 61-83.
- خدائی­ مجد، وحید. (1395)، «ارزیابی شیوه­های روان­شناختی آموزش اعتمادبه‌نفس در قصه­های کودکان ایرانی»، فصلنامه آموزش و ارزشیابی، دوره 9، شماره 33، 137-158.
- خنجری، محدثه. (1400)، مطالعه راهبردهای مقابله­ای همسران شهدای مدافع حرم در مواجهه با سوگ تجربه‌شده، پایان­نامه کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، وزارت علوم و تحقیقات و فناوری، دانشکده غیردولتی- غیرانتفاعی رفاه.
- شیبک، فاطمه؛ پیشنمازی، سیده محدثه؛ تیبک، محمدتقی و دهقانی بنادکی، روح‌الله. (1401)، «نقش انواع مقابله دینی در تجربه سوگ و سلامت روانی بازماندگان افراد جان‌باخته در اثر ویؤوس کرونا»، روان­شناسی فرهنگی، دوره 6، شماره 1: 116-131.
- عباسی مکوند، زینب؛ یوسفی، عماد؛ خواجه­پور، لیلا و جوکار، سهیلا. (1402)، «مطالعه­ای نظام­مند در خصوص شناسایی عوامل مرتبط با سوگ پیچیده»، فصلنامه پژوهش­های مشاوره، دوره 22، شماره 86: 88-115.
- فیاضی بردبار، محمدرضا؛ چالاکی نیا، نسرین؛ علیزاده جویمندی، فرح؛ دلشاد نوقابی، علی؛ حسینی، سیده طیبه؛ محرری، فاطمه؛ کشاورز، آزیتا و ابراهیمی، مهدی. (1400)، «ارتباط بین سلامت معنوی و اثرات سوگ در خانواده متوفیان ناشی از کووید-۱۹ در شهر مشهد-۱۳۹۹»، مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، دوره 31، شماره 198: 109-118.
- قمی، شیوا؛ زند کریمی، غزال و پیریایی، صالحه. (1401)، «فراتحلیل جامع مداخلات روان­شناسی اختلالات سوگ در ایران»، دوفصلنامه روانشناسی معاصر، دوره 17، شماره 1: 69-84.
- کرمی قهی، محمدتقی و علیزاده، حامد. (1401)، «پدیدارشناسی هرمنوتیکی در پژوهش کیفی»، روش­شناسی علوم انسانی، دوره 28، شماره 112: 1-17.
- کریمی، محسن محمد و شریعت­نیا، کاظم. (1396)، «اثربخشی معنویت درمانی بر کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان سینه در شهر تهران»، مجله پرستاری و مامایی، دوره 15، شماره 2: 107-118.
- گروس، ریچارد. (1327)، روانشناسی سوگ، ترجمه: عاطفه مزرعه، تهران: نشرنویسه پارسی.
- معین، زهرا؛ ابوالمعالی الحسینی، خدیجه و صیرفی، محمدرضا. (1402)، «مقایسه اثربحشی معنویت درمانی و درمان پذیرش و تعهد بر کاهش اصطراب هستی در زنان مبتلا به سرطان پستان»، فرهنگ مشاوره و روان درمانی، دوره 14، شماره 56: 39-66.
- موسوی، سیده سمیرا؛ زرگر، یداله؛ داودی، ایران و نعامی، عبدالزهرا. (1395)، «اثربخشی مداخله سوگ بیمارگون بر نشانگان سوگ بیمارگون: پژوهش مورد منفرد»، پژوهش­های مشاوره، دوره 15، شماره 58: 135-155.
- مهدیون، سیدعلی؛ اقبالی، محمد؛ حمیدی، مجید؛ محمدی، یونس و بابامیری، محمد. (1398)، «بررسی سلامت روانشناختی خانواده افراد دچار مرگ مغزی و اهداکنندگان عضو در استان همدان«، مجله پرستاری مراقبت ویژه، دوره 12، شماره 4، 26-34.
- ناموران گرمی، کبری؛ احمدی، عزت­اله و یاری فرد، پری. (1402)، «توصیف پدیدارشناسانه واکنش­های سوگ دختران به فقدان پدر»، مشاوره کاربردی، دوره 13، شماره 1: 63-74.
- یوسفعلی، پرستو. (1389)، تجربه زیسته سوگ زوجین بعد از داغدیدگی تروماتیک، پایان­نامه