چگونگی برساخت گفتمان فعالان سیاسی – اجتماعی فمینیستی (1389-1370)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه تبریز. تبریز. ایران

2 استادیار جامعه شناسی دانشگاه تبریز. تبریز. ایران

3 استاد جامعه شناسی دانشگاه تبریز. تبریز. ایران

4 استادیار جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، تبریز، ایران

10.22054/qjss.2021.59741.2370

چکیده

      هدف این پژوهش مطالعه گفتمان فمینیستی در ایران معاصر است. بر این اساس، با انتخاب دو مجله "زنان" و "مدرسه فمینیستی" و تحلیل آن­ها در کنار هم، جریان غالب فمینیسم را در بازه زمانی 70 تا 89 مورد بررسی قرار داده­ایم و با بکارگیری روش تحلیل گفتمان لاکلو و موف، تلاش شد، علاوه بر تحرک گفتمان فمینیستی، مرزبندی و غیریت­سازی میان آن با گفتمان هژمونیک حاکم، محل­های نزاع میان این دو گفتمان­، دال­های شناور و چگونگی برجسته­سازی و حاشیه­رانی این گفتمان مورد شناسایی قرار گیرد. نتایج نشان می­دهد که شاکله اصلی گفتمان فمینیسم شامل پنج نقطه گسست است که در هر یک از این نقاط گسست ما شاهد مفصل­بندی جدیدی حول دال­های مرکزی؛ مشارکت اقتصادی زنان، نواندیشی دینی، حقوق بشر، دینداری سکولار و اتئلاف بین جنبشی هستیم. در اغلب دوران تخاصم اصلی گفتمان فمینیسم با گفتمان عمومیت­یافته بر سر قوانین نابرابر جنسیتی است. این مسئله در پی فهم جدید و متفاوت گفتمان فمینیسم از زنانگی نسبت به گفتمان هژمونیک شکل گرفت. تخاصم دو گفتمان فوق، در آخرین دوره تا جایی پیش رفت که منجر به حرکت گفتمان فمینیسم از یک گفتمان دموکراتیک به سمت یک گفتمان پوپولار شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The construction of feminist discourse in Iran (1992-2011)

نویسندگان [English]

  • Seyedeh Marjan Tabatabaee 1
  • Farough Amin Mozaffari 2
  • Mohammad Abbaszadeh 3
  • Samad Sabbagh 4
1 PhD Candidate of Sociology, Tabriz University. Tabriz. Iran
2 Assistant Professor of Sociology, , Tabriz University. Tabriz. Iran
3 Professor of Sociology, , Tabriz University. Tabriz. Iran
4 Assistant Professor of Sociology, Islamic Azad university. Tabriz Branch. Tabriz, Iran
چکیده [English]

Abstract: The construction of feminist discourse in Iran (1992-2011)
The purpose of this research is to study the discourse of feminist socio-political activists. The data of our research are gathered from Zanan (women) and the Feminist School magazines. Therefore we looked at the feminist discourse in the texts of these magazines from 1992 to 2011. We also have used the historical and social data of Iran over this period. The results show that the basic structure of the discourse of feminism represents five different articulations. Each of the articulations was formed on the basis of five various nodal points; women's economic participation, religious innovation, human rights, Secular religiosity, and Inter-movement coalition. Often the main antagonist between the feminist discourse and the dominant discourse is over unequal gender laws. This is due to the different perceptions of femininity in the two discourses. Eventually, this antagonist led to a shift in the discourse of feminism from a democratic discourse to a popular one.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Feminism
  • discourse analysis
  • Floating signifiers
  • Antagonism
  • hegemony
  • deconstruction