فصلنامه علوم اجتماعی

اقتدار‌پزشکی،‌از‌خشونت‌تا‌دگرفهمی؛‌ ‌ مطالعه ای‌ ‌ قوم نگارانه‌در‌شهر‌تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علیرضا صالحی 1
محمدسعید ذکائی 2
ابراهیم اخلاصی 3

1 کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی

2 استاد جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

3 استادیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی

https://doi.org/10.22054/qjss.2019.33750.1868
چکیده
رابطه درمانی بین پزشک و بیمار رابطه‌ای نابرابر است. بیمار در وضعیتی اضطراری ناگزیر از انجام توافقی با پزشک است که پذیرش طرح درمان و انجام آن و پرداخت هزینه‌ها را در برمی‌گیرد و پزشک برخلاف بیمار اضطراری برای پذیرش شرایط توافق ندارد. این موقعیت نابرابر ممکن است به اقتدار پزشک منتهی شود، به این معنا که پزشک با قرار گرفتن در موقعیتی برتر خواست و اراده بیمار را تابع خواست خود کند. یافته‌های این تحقیق که در سنت مردم‌نگاری انتقادی و بر اساس مصاحبه‌های نیمه ساخت‌یافته با عده‌ای از بیماران و پزشکان در شهر تهران انجام‌شده است نشان می‌دهند که در حوزه عمل درمانی پنج شکل اصلی اقتدار پزشکی را می‌توان به ترتیب زیر برشمرد: اقتدار فردی پزشکان که امتداد اقتدار آن‌ها در حوزه‌هایی غیر از حوزه عمل پزشکی است. اقتدار قهری که با نفی بدن زیسته و سوژگی بیمار پدیدار می‌شود. اقتدارگرایی پزشکی که با تحت سلطه گرفتن بیمار به کمک ترفندهای روانی امکان‌پذیر است. اقتدار حقوقی پزشکی که با تکیه‌بر پروتکل‌های درمانی و تأکید بر حقوق مدنی افراد به دست می‌آید و در نهایت اقتدار دگرفهم پزشکی که از تجربه شخصی پزشک و توان وی برای پرورش دادن رابطه‌ای شخصی با بیمار برمی‌خیزد.
 

کلیدواژه‌ها

واژگان کلیدی: اقتدار دگر فهم
اقتصاد انگیزشی
زندگی درونی
بدن زیسته
بدن بیولوژیک

عنوان مقاله English

Authority in Medical Practice: From Coercion to Empathy A Critical Ethnographic Study in Tehran

نویسندگان English

Alireza Salehi 1
Mohammadsaeed Zokaei 2
Ebrahim Ekhlasi 3
1 MA of Sociology, Allameh Tabataba’i University
2 Professor of Sociology , Allameh Tabataba'i University
3 Associate Professor of sociology, Allameh Tabataba'i University
چکیده English

The medical relationship between a physician and their patient is unequal. The patient is in an urgent need to make a contract with the physician which includes the acceptance of the treatment plan and the payment for such treatment. However, The physician does not have the same urgency. This unequal situation may lead to misuse of power by the physician. The results of this critical ethnographic study, extracted from semi-structured interviews with a number of patients and physicians in the city of Tehran, show that five models for physicians' authority may appear in a doctor-patient relationship: Personal authority, being the extension of physician's authority in social sites other than medical practice. Coercive authority, constructed by neglecting the lived body. Authoritarianism, which is the result of manipulating patients' cognition. Juridical authority, which relies on doctor-patient protocols and civil rights, and finally, empathetic authority, which is based on a personal connection with the patient.  
 

کلیدواژه‌ها English

Keywords: Empathetic Authority
Motivational Economy
Inner life
Lived Body
Biological Body
-                Abendroth, W. (1967). Fascism and Capitalism; Translated into Persian by Mehdi Tadayyoni. Tehran: Sales Publication; 57, 133.
-                Baker, TL. (1994). Doing Social Research; Translated into Persian by Houshang Naebi. Tehran: Ney Publication; 134.
-                Carel, H. (2008). Illness; Translated into Persian by Ehsan Kianikhah. Tehran: Goman Publication; 59.
-                Carspecken, Phil Francis. Walfors, Geoffrey (2001).Critical Ethnography and Education. Uk, Oxford: Elsevier Science Ltd; 4, 9, 10, 16, 17
-                Choubsaz, Y. Hasrati, M. (2014). Physician and Patient Relationship from Crticial Discourse Analysis Viewpoint. Allameh Tabataba'i University Articles 280; 130.
-                Foroughi, MA. Chronicle of Wisdom in Europe. Tehran: Zavvar Publication: 218, 219.
-                Foucault, M. (1994). The Birth of Clinic; An Archaeology of Medical Perception; Translated into Persian by Yahya Emami. Tehran: Naghs-O-Negar Publication: 60.
-                Gadamer, HG. (1996). The Enigma of Health: The Art of Healing in Scientific Age; Translated into Persian by Narges Tajik Neshatiyeh. Tehran: Roozegar-E-No Publication; 163.
-                Harvey, D. (2014). Seventeen Contradictions and End of Capitalism; Translated into Persian by Aref Aghvami-Moghaddam. Tehran; Akhtaran Publication; 38.
-                Lotfi, E. (2010). From Conscious Consent to Conscious Choice: A Discussion in Commitment to Inform the Patiend in Therapeutic Relationship. Medical Jurisprudence 11; 45.
-                Miller, P. (1987). Domination and Power; Translated into Persian by Nikou Sarkhosh and Afhsin Jahandideh. Tehran: Ney Publication; 172
-                Mohseni, N. (2010). Medical Sociology. Tehran: Tahouri Publication; 272-275
-                Mohseni Tabrizi, A. Ghazi Tabatba'I, M. Vadadhir, A. (2008). Medicalisation as a Game; An Analytic of Social Construction of Human Problems. Cognition Quarterly 53; 289-324.
-                Parsons, Talcott (1982).On Institution and Social Evolution. Chicago: The University Of Chicago Press; 146.
-                Ritzer, G. (2002). Cntemporary Sociological Theory; Translated into Persian by Mohsen Solasi. Tehran: Elmi Publication; 237.
-                Ronan, CA. (1983). The Cambridge Illustrated History of the World's Science; Translated into Persian by Hasan Afhshar. Tehran: Markaz Publication; 594, 598.
-                Salmanian, B. Mohammad Ebrahim, Z. Roshan, B. Baba Mahmoudi, F. (2016). Physicians' Self-Centerd Discourse and the Role of Sexuality in Patient-Physician Communication. Linguistic Inquiries 23; 139.
-                Seidman, S. (1994). Contested Knowledge; Translated into Persian by Hadi Jalili. Tehran: Ney Publication; 198.
-                Shafeghati, M. Zahedi, MJ. (2015). Sociologic Insight to Patient-Physicians Relationship, A Qualitative Study in Ahvaz. Iran Social Studies.8(1); 121.
 
فصلنامه علوم اجتماعی
دوره 26، شماره 85
تابستان 1398
صفحه 136-164

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما