نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• آرش حیدری ¹
• بنیامین حسینی بجد ²

¹ عضو هیئت علمی گروه مطالعات فرهنگی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ تهران، تهران، ایران

² دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی، دانشگاه علم و فرهنگ تهران، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی تحولات اقتصادی-اجتماعی دهه ۹۰ شمسی در ایران و ظهور طبقه نوپدید «نوکیسه» می‌پردازد. این دهه، با ویژگی‌هایی چون رشد ناپایدار، تورم مزمن و اقتصاد رانتی و تحریمی، به تعمیق شکاف طبقاتی و تشدید نابرابری‌ها منجر شد. تحلیل داده‌های رسمی نشان می‌دهد که ثروت، عمدتاً از طریق فعالیت‌های غیرمولد، رانت‌ها و دلالی‌ها، در دست اقلیتی متمرکز شده است؛ این تمرکز حتی در بستری از رشد اقتصادی صفر یا منفی رخ داده است.
نتایج فرهنگی ظهور این طبقه، دگرگونی ارزشی وسیعی است. مصرف نمایشی و تجمل‌گرایی به مثابه مسیر اصلی کسب عزت‌نفس، به محتوای غالب و هژمونیک فضای اجتماعی بدل شده و بر فرهنگ عمومی و ساختارهای میل‌ورزی تأثیر عمیق گذاشته است.
این مقاله با بهره‌گیری از داده‌های ثانویه رسمی و چارچوب‌های نظری، ابتدا ظهور اقتصادی این طبقه را توصیف و سپس پیامدهای فرهنگی-ارزشی آن را نقد می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد تعینات فرهنگی این ظهور عبارتند از: تحقیر کار تولیدی و مشروعیت‌بخشی به دلالی، دگرگونی معیارهای منزلت، عادی‌سازی فساد، کالایی شدن فرهنگ و اخلاق، و تحلیل رفتن سرمایه و اعتماد اجتماعی.

کلیدواژه‌ها

• نوکیسگی
• مصرف نمایشی
• بحران اقتصادی
• غارت
• هژمونی

موضوعات

• جامعه شناسی

عنوان مقاله [English]

Nouveau Riche and Its Cultural Consequences A Study on the Contexts and Consequences of the Rises of the Nouveau Riche Class in Iran

نویسندگان [English]

• Arash Heydari ¹
• Benyamin Hoseini Bojd ²

¹ Assistant professor at Cultural Studies departement, Faculty of Hamanities, university of science and culture-Tehran, Iran

² MA Student, Department of Cultural Studies, University of Science and Culture, Tehran, Iran

چکیده [English]

This research examines the socio-economic transformations of the 1390s in Iran and the emergence of the new "nouveau riche" class. This decade, characterized by unstable growth, chronic inflation, and a rentier economy under sanctions, led to the deepening of class divides and the intensification of inequalities. Analysis of official data shows that wealth has become concentrated in the hands of a minority, primarily through non-productive activities, rent-seeking, and speculation; this concentration has occurred even against a backdrop of zero or negative economic growth.
The cultural consequence of this class's emergence is a sweeping value transformation. Conspicuous consumption and ostentation, as the primary path to self-esteem, have become the dominant and hegemonic content of the social atmosphere, profoundly impacting public culture and structures of desire.
This article utilizes official secondary data and theoretical frameworks to first describe the economic emergence of this class and then critically analyze its cultural and value-based consequences. Findings indicate the cultural determinants of this emergence include: the disdain for productive labor and the legitimization of speculation; the transformation of status criteria; the normalization of corruption; the commodification of culture and ethics; and the erosion of social capital and trust.

کلیدواژه‌ها [English]

• Nouveau Riche
• Conspicuous Consumption
• Economic Crisis
• Plunder
• Hegemony