مهاجران و راه‌های گذار از احساس تبعید: بررسی رهیافت‌های نظری- ترانه بوربور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شماره 66-پاییز93

چکیده

       تاریخ دریافت: 20/8/92
                        تاریخ پذیرش: 20/12/92

چکیده
یکی از دغدغه‌های مردم مهاجر که به اجبار یا اختیار میهن خود را ترک کرده‌اند احساس تبعید و دور افتادن از ریشه‌ها می‌باشد. اندیشمندان حوزه‌های گوناگون علوم انسانی، مطالعات پسا استعماری و علوم اجتماعی بخشی از کار خود را به یافتن رهیافتی برای گذار مهاجران از احساس تبعید و پاسخ به این معطوف کرده‌اند که مهاجرانی که به هر دلیل از سرزمین خود رانده شده و جای دیگری سکنی گزیده‌اند چگونه می‌توانند به احساس استقرار یا تعادلی میان مکان و هویت و فرهنگ برسند. در این مطالعات برای این مسئله عمدتاً دو راهکار متفاوت ارائه شده است: رهیافت اول، نظریه تکثرگرایی است که بر پایه راهکار "ناخانگی" و رسیدن به فرهنگ ترکیبی استوار است. این نظریه مفهوم فرهنگ و خانه (یا میهن) را تغییر یافته می‌داند و در دنیای جهانی شده بر لزوم رها کردن احساس تعلق به سرزمین تاکید می‌کند. نظریه دوم، با گرایش به مارکسیسم و نظریات پسا استعماری بر پایه مقاومت استوار است و به راهکار پاسخگویی قدرت، تاکید بر بازگشت به ریشه‌ها و "سکنی گزینی" به منزله تاکید بر حق تعلق بر سرزمین (مبدا یا میزبان) تاکید دارد. ضمن تبیین و بررسی این دو رویکرد و محدودیت‌های آنها، مقاله حاضر بحث می‌کند که ارائه چاره‌ای برای گذار از احساس عدم تعلق تنها با درنظر گرفتن "پیچیدگی موقعیتی" و شرایط انسانی و اجتماعی مردم و سرزمین مورد بحث میسر است و لازم است راهکارها را بر اساس شرایط اجتماعی مردم مهاجر و یا جامعه میزبان اولویت‌بندی کرد.
واژه‌های کلیدی: دیاسپورا، مهاجرت، فرهنگ ترکیبی، تبعید، نظریه مقاومت، هومی‌بابا

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Diaspora and the Possibility of a Move from the Sense of Exile to Emplacement: A Survey of Approaches

چکیده [English]

Taraneh Borbor
    Date of Receive: 2013/11/11       
Date of Accept: 2014/3/11

Abstract
 The sense of displacement and exile which is the result of forced or voluntary dispersal of people from their homeland is an important issue in the lives of diaspora. A wide range of scholars of different disciplines in humanities attempt to answer how diaspora who are evicted from their homeland as a result of war, colonization, or socio-political upheavals, can overcome their sense of exile and develop a balanced relationship with the environment, culture and language of their home and host societies.  This article is a study of the two main approaches to the issue. The first approach is poststructuralist and advocates acceptance and appreciation of “unhomeliness” and “hybridity” in the age globalization. The second approach, which is advocated by scholars of Marxism and Postcolonial studies, insists on resistance to social inequality and reinforces the idea of “habitation” and insistence on belonging. While discussing the two approaches and their limits in relation to recent case and experimental researches, this article argues that any intellectual solution for a move towards emplacement would be valid only if it addresses and shows awareness of what Edward Said calls “situational complexity”, meaning the historical, cultural and geographical complexity of a particular case. Given the complexity and variety of different groups of diaspora and their needs, it is their right of return to their homeland and the right of freedom of religious, social and cultural activities in the host country that determine and prioritise the strategies of emplacement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • hybridity
  • habitation
  • Diaspora
  • unhomeliness
  • situational complexity

    جلیلیان، شهرام؛ جزمی، مصطفی؛ ریحان سنجری‌پور. (1390)، ساسانیان و یهودیان در کشاکش و همزیستی، مجله پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام، شماره 9.
    دهشیری، محمدرضا. (1379)، جهانی شدن و هویت ملی،  فصلنامه مطالعات ملی، شماره 5.
    زنجانی، حبیب اله. (1391)، مهاجرت، تهران: سمت، چاپ دوم.
    سلیمانی، فرامز. (1384)، در دوردست و نامنتظر، بایا، دوره چهارم. شماره 38.
    کلارک، جان ای. (1391)، اصول و مبانی جغرافیای جمعیت، مترجم: مسعود مهدوی. تهران: قومس، چاپ چهاردهم.
    گل محمدی، احمد. (1381)، جهانی شدن، فرهنگ، هویت، تهران: نشر نی، چاپ ششم.

    Ashcroft, Bill.(1997). Habitation. New Literatures Review, 34, 27-41.
    Ashcroft, Bill. Griffiths, Gareth. & Tiffin, Helen.(2007). Post-colonial Studies: Key Concepts, 2nd ed. London: Routledge.
    Bhabha, Homi.(1992). The location of culture, London: Routledge.
    Bhabha, Homi.(2013). Arrivals and Departures. In H. Naficy (ed.) Home, Exile, Homeland: Film, Media and the Politics of Place, London: Routledge.
    Callinicos, Alex.(1995). Wonders taken for signs: Homi Bhabha's postcolonialism. In M.U. Zavarzadeh, T.L. Ebert & D. Morton (eds.). Post-ality: Marxism and Postmodernism,Washington D. C.: Maisonneuve Press.
    Cohen, Robin.(2008). Global Diasporas: An Introduction, 2nd ed. Seattle: University of Washington Press.
    Dufoix, Stephane.(2008). Diasporas, London, Los Angeles: California University Press.
    George, Rose Mary.(1996). The politics of home: postcolonial relocations and twentieth-century fiction, Cambridge: Cambridge University Press.
    Gilroy, Paul.(1991). It Ain't Where You're From, It's Where You're At: The Dialectics of Diasporic identification. Third Text: Third World Perspectives on Contemporary Art and Culture, 13, 3-16.
    Hall, Stuart.(1994). Cultural Identity and Diaspora. In P. Williams & L. Chrisman (eds.) Colonial Discourse and Postcolonial Theory: A Reader, London: Pearson Education.
    Hammer, Julian.(2005). Palestininans Born in Exile, Austin: University of Texas Press.
    Holton, Robert. (1998). Globalization and the Nation-State, London: McMillan.
    Huddart, David.(2007). Hybridity and Cultural Rights: Inventing Global Citizenship. In J. Huortti & J. Nyman (eds.) Reconstructing Hybridity: Postcolonial Studies in Transition,New York, Amesterdam: Rodoti.
    Kalra, Vinder., Kaur, Raminder. & Hutnyk, John.(2005). Diaspora and Hybridity, London, New Delhi: Sage.
    Massey, Doreen.(1992). A Place Called Home? New Formations, 17, 3-15.
    Mcloughlin, Sean.(2013). Religion, Religions and Diaspora. In A. Quayson & G. Daswani (eds.) A Companion to Diaspora and Transnatinalism,West Sussex: Wily Blackwell.
    Mobasher, Mohsen.(2012). Iranians in Texas, Austin: Texas University Press.
    Naficy, Hamid. (2013). Home, Exile, Homeland: Film, Media and the Politics of Place, London: Routledge.
    Parry, Benita.(2004). Postcolonial Studies : A Materialist Critique, London: Routledge.
    Rose, Jacqueline.(2000). Edward Said talks to Jacqueline Rose. In P. Bove (ed.) Edward Said and the Work of the Critic: Speaking Truth to Power, Durham and London: Duke University Press.
    Said, Edward.(2000). History, literature and geography. Reflections On Exile, London: Granta Books, 533 - 473.
    Said, Edward.(1999). Out of place : a memoir,London: Granta.
    Young, Robert.(1995). Colonial Desire: Hybridity in Theory, Culture and Race, London: Routledge.
    Young, Robert.(2001). Postcolonialism: An Historical Introduction, Oxford: Blackwell.
    Young,Robert.(2004). Postcolonialism: A Very Short Introduction, Oxford: Oxford University Press.