بررسی عوامل شکل گیری جنبش پوپولیستی - استقلال طالبانه و چریکی جنگلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشجوی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

جنبش های اجتماعی به منزله موضوعاتی مهم در جامعه شناسی، اخیرا از جایگاه ویژه ای برخوردار شده اند تا جایی که آلن تورن جامعه شناسی را علم جنبش های اجتماعی می داند. در این مقاله نیز ضمن تأکید بر بحث جنبش های اجتماعی و بررسی ابعاد نظری آنها با استفاده از روش اسنادی، به زمینه های شکل گیری جنبش جنگل به مثابه یکی از جنبش های استقلال طلبانه و مردمی اشاره می شود. این جنبش که در تداوم خواسته های جنبش مشروطیت قرار می گیرد (۱۲۹۳-۱۳۰۰ ه.ش) تحت تأثیر عواملی مثل نابرابری ها، تضاد منافع، ناکارآیی دولت، شرایط بین المللی (جنگ جهانی اول)، استثمار و ستم طبقاتی شکل می گیرد. جنبش جنگلی در اوضاعی آشفته و نابسامان از نظر داخلی و خارجی، با ارائه ایدئولوژی و مرامنامه و اعلام جمهوری، قدم در راه مبارزه با ستم و دفاع از استقلال و آزادی مردم ایران می گذارد. میرزا کوچک در مقام رهبر این جنبش که دارای سوابق مبارزانی در مشروطه است، با همکاری روشنفکران و آزادی خواهان مشروطیت عملیات انقلابی را با هدف مبارزه با ظلم و ستم داخلی و استثمار خارجی آغاز می کند و با تجهیز منابع مادی و معنوی موفق می شود به مدت هفت سال در برابر استعمارگران و استبداد داخلی مقاومت کند و اولین جمهوری را در ایران تأسیس نماید. جنبش جنگل نهایتاً با مصالحه دولت های شوروی و انگلستان در صحنه بین المللی و کنار آمدن اتحاد شوروی و دولت ایران در مورد مسائل داخلی ایران و حمله نیروهای نظامی دولت، تن به شکست نظامی می دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study of Formation Contexts of Independent Popular Jungle Movement

نویسندگان [English]

  • ebrahim foyuzat 1
  • majid nesar 2
چکیده [English]

Social movements as one of the important subjects in sociology, lately have achieved special position, so that Alen Touran means sociology as a knowledge of social movements. In this essay interim emphasizing on social movements and their theoretical dimentions, using documentary method, we point out to formation contexts of Jungle movement as one of the independent and popular movements which was formed following requests of inability of state, constitution movement and in effect of factors such as inequalities conflict of interests international conditions (first world war) exploitation and class oppression. Jungle movement in spite of internal and external agitated conditions, meanwhile presenting its ideology and platform and announcing republic. hoisted flug of fighting to oppresion and defencing independence and liberty of Iranian peopel. Mirzakoochak as a leader of this movement - that was accompanied by constitution intellectuals and libertiants and in order to fighting to internal oppression and external exploitation resorted to resisting to revolutionary compaign and mobilizing material and spiritual resources successed during colonists and internal depotism and initiated formost repulic system in Iran. Finally this movement because of international comprising between the Soviet republics and Great Britain and internal comprising between state of Iran and Soviet repablice, on internal problems attacking military forces of state, defeated.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Movement Revolution
  • Jungle Movement
  • Constitution
  • Mobilizing Resources
  • Structural Strain
  • Ideology
  • Indepentece
  • Republic