جایگاه مدرنیته سیاسی در اندیشه روحانیون موافق و مخالف مشروطه- نظلم بهرامی کمیل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شماره 65 تابستان 1393

چکیده

چکیده
مدرنیته از موضوعاتی است که می‌توان آن را از ابعاد گوناگون بررسی کرد و یکی از مهمترین این ابعاد، بعد سیاسی مدرنیته است. همان‌طور که نشان داده خواهد شد؛ اهمیت موضوع «مدرنیته سیاسی»[1] در این است که معیار مناسبی برای متمایز کردن ساختار و شرایط سیاسی جوامع و به خصوص دولت‌ها ارائه می‌کند. پرسش اساسی این است که جایگاه مؤلفه‌های مدرنیته سیاسی در اندیشه برخی روحانیون برجسته موافق و مخالف نهضت مشروطه چگونه بوده است؟ در این مقاله برای پاسخ به این پرسش از روش تحقیق تاریخی و روش تحلیل مفهومی استفاده می‌شود. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که روحانیون مخالف مشروطه به شدت با مؤلفه‌های مدرنیته سیاسی ضدیت ورزیدند و روحانیون مشروطه‌خواه هم نتوانستند به تناقض‌های موجود بین این مؤلفه‌ها و ارزش‌های دینی پاسخ دهند و در برخی تلفیق‌های خود دچار تحریف یکی به نفع دیگری شدند.
 


[1]. Political modernity

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Political Modernity In the Thought of Pro and Against Clergies of Mashrooteh

چکیده [English]

Nezam Bahrami Komeil
Date of Receive: 2014/2/28
Date of Accept: 2014/8/11

Abstract
Modernity is the subject that can be studied from different aspects, in which political dimension is the most significant one. As it will be shown, the importance of "political modernity” is that it provides an appropriate measure to differentiate the structure of societies and political conditions, especially the government. This research tries to answer the main question: what is the position of the components of political modernity in the thought of some prominent clergies who were pro and against the constitutional movement? To do this, historical research and conceptual analysis method are used. Result shows that critical clergies opposed the components of political modernity, while advocates could not fully cop with its contradictions with religious values.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Freedom
  • Iran
  • separation of powers
  • Clergies
  • Qajar
  • political modernity

منابع

- آبراهامیان، یرواند. (1377)، ایران بین دو انقلاب، ترجمه: احمد گل محمدی و ابراهیم فتاحی، نشرنی، چاپ دوم.

- آجودانی، ماشاءالله. (1383)، مشروطه ایرانی، نشر اختران، چاپ دوم.

- باربیه، موریس. (1383)، مدرنیته سیاسی، ترجمه: عبدالوهاب احمدی، نشر آگه، چاپ اول.

- باربیه، موریس. (1384)، دین و سیاست در اندیشه مدرن، ترجمه: امیر رضایی، انتشارات قصیده‌سرا.

- بهرامی کمیل، نظام. (1392)، چالش سنت و نوسازی در دیدگاه جلال آل احمد، فصلنامة علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، شماره 61.

- تبریزی، ثقه الاسلام. «مجموعه آثار قلمی ‌شادروان ثقفه الاسلام شهید تبریزی»، به کوشش نصرت الله فتحی، ناشر انجمن آثار ملی، چاپ اول.

- ترکمان، محمد. (1363)، مکتوبات، اعلامیه‌ها...، موسسة خدمات فرهنگی رسا، چاپ اول.

- زرگری نژاد، غلامحسین. (1374)، رسائل مشروطیت، انتشارات کویر، چاپ اول.

- رضوانی، هما. (1362)، لوایح آقا شیخ فضل اله نوری، نشر تاریخ ایران.

- فراستخواه، مقصود. (1374)، سر آغاز نواندیشی معاصر دینی و غیر دینی، شرکت سهامی‌انتشار، چاپ دوم.

- کاتوزیان، محمدعلی همایون. (1380)، تضاد دولت و ملت ایران، ترجمه: علیرضا طیب، نشر نی، چاپ اول.

- کرمانی، ناظم الاسلام. (1366)، تاریخ بیداری ایرانیان، به کوشش سعیدی سیرجانی، انتشارات امیرکبیر، جلد پنجم.

- کهون، لارنس. (1381)، از مدرنیسم تا پسامدرنیسم، ترجمه: عبدالکریم رشیدیان، تهران: نشر نی، چاپ دوم.

- مجموعه مصوبات ادوار اول و دوم قانونگذاری مجلس شورای ملی. (1318)، اداره قوانین و مطبوعات مجلس شورای ملی.

- محمودی، سید علی. (1384)، فلسفه سیاسی کانت، موسسه پژوهشی نگاه معاصر، چاپ اول.

- ملکزاده، مهدی. (1328)، تاریخ انقلاب مشروطه، نشر ابن سینا، جلد پنجم.

- موسوی بجنوردی، حسن. (1386)، روحانیت، تجدد و مشروطه، پایان نامه کارشناسی ارشد علوم سیاسی، استاد راهنما: دکتر منصور میراحمدی.

- نائینی، شیخ محمدحسین. (1361)، تنبیه الامه و تنزیه المله، با مقدمه و پانوشت سید محمود طالقانی، شرکت سهامی‌انتشار، چاپ هشتم.

- ‌هانتینگتون، ساموئل. (1375)، سامان سیاسی، ترجمه: محسن ثلاثی، نشر علم، چاپ دوم.

- یغمایی، اقبال. (1357)، شهید راه آزادی، سید جمال واعظ اصفهانی، انتشارات توس.

- روزنامه الجمال. (1326 هجری قمری)، شماره 31، شنبه 19 محرم.

-Fathi, Asghar. (1993). Ahmad Kasravi and Seyyed, Jamal Vaez on Constitutionalism, Middle eastern studies vol 29-issu 4 - 702-713