هویت جمعی غالب در نشریات دانشجوییِ کُرد زبان دکتر امید قادرزاده*

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شماره56بهار1391علوم اجتماعی

چکیده

چکیده
این پژوهش با هدف شناسایی رویکرد نشریات دانشجویی به هویت‌های قومی و ملی، به تحلیل محتوای تصاویر و مطالب نشریات کُرد زبان دانشگاه کردستان می‌پردازد. نمونه آماری این پژوهش، شامل 145 نشریه می­باشد که در فواصل زمانی 1377-1389 انتشار یافته­اند. روش بکار رفته در این پژوهش «تحلیل محتوا» است. برای بررسی نحوه بازنمایی مقوله­های هویت ملی و قومی در محتوای نشریات از نرم افزار spss استفاده شد. در این پژوهش، به بررسی 10 مقوله سبک، هدف و لحن مطلب، محل رویداد مطلب، هویت بارز در متن، نوع جهت­گیری نسبت به هویت­های قومی و ملی، ابعاد، مؤلفه­ها و نشانگان هویت‌های ملی و قومی، و اقدام به تحریکات قومی پرداخته شد. یافته­های تحقیق نشان داد  که در نشریات مورد بررسی در سه دوره زمانی، تمام مقوله‌ها جز مقوله­ اقدام به تحریکات قومی از تفاوت معناداری برخوردار بودند. یافته‌های برخی مقوله­ها عبارتند از: بیش­ترین سبک مطلب مورد استفاده با4/43 درصد مربوط به سبک مقاله، لحن مسلط بر نشریات دانشجویی با 9/39 درصد انتقادی و بیش­ترین هدف مطلب با 5/45 درصد مربوط به اطلاع رسانی بوده است. از مجموع 2507 مطلب مورد بررسی فقط در 1046 مطلب، هویت جمعی در ابعاد ملی و قومی بازنمایی شده است که از این تعداد، نشانگان هویت قومی دو برابر و نیم نشانگان هویت ملی بازنمایی شده است. یافته‌ها نشان از آن دارد که نشریات دانشجویی کُردزبان در ایفای نقش اصلی خود در تقویت مشارکت اجتماعی عام، تلطیف محلی­گرایی و محلی­نگری و بسط و تعمیم دلبستگی­های جمعی به ماورای مرزهای قومی ضعیف هستند.
 

کلیدواژه‌ها


منابع

-   ابوالحسنی، سیدرحیم. (1387)، مولفه­های هویت ملی با رویکردی پژوهشی، مجله فصلنامه سیاست، شماره 4.

-   احمدی، حمید. (1387)، قومیت و قوم گرایی درایران،تهران: نشرنی.

-   احمدی، حمید. (1381)، جهانی شدن، هویت قومی یا هویت ملی؟ فصلنامه مطالعات ملی، شماره 11.

-  اسمیت، آنتونی.(1379)،فرهنگ،اجتماع‌و سرزمین: سیاست، قومیت و ناسیونالیسم، مترجم:  نور الله قیصری، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 13.

-   اشرف، احمد. (1373)، هویت ایرانی، فصلنامه گفتگو، شماره3.

-  اشرف، احمد. (1386)، بحران هویت ملی و قومی در ایران.درایران:  هویت، ملیت، قومیت، تهران: موسسه تحقیقات و علوم انسانی، چاپ اول .

-   افروغ، عماد؛ احمدلو، حبیب. (1381)، رابطه هویت ملی و قومی در بین جوانان تبریز،فصلنامه مطالعات ملی، شماره 13.

-  بدیعی، نعیم. (1380)،تحلیل محتوا (مجموعه جزوه­های آموزشی روابط عمومی)، تهران: انتشارات اداره کل تبلیغات معاونت مطبوعاتی و تبلیغاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ دوم.

-  بشیریه، حسین. (1383)، ایدئولوژی سیاسی و هویت اجتماعی،در ایران، هویت، ملیت، قومیت، تهران:  نشر موسسه تحقیقات وعلوم انسانی، چاپ اول.

-   برتون، رولان. (1380)، قوم شناسی سیاسی، مترجم:  ناصر فکوهی، تهران:  نشرنی.

-   جنکینز، ریچارد. (1381)، هویت اجتماعی، مترجم: تورج یاراحمدی، تهران:  شیرازه.

-   چلبی، مسعود. (1387)، هویت قومی و رابطه آن با هویت ملی در ایران، تهران: دفتر امور اجتماعی وزارت کشور.

-   چلبی، مسعود. (1375)، جامعه شناسی نظم، تهران:  نشر نی.

-   دانیل رایف و دیگران. (1381)، کاربرد تحلیل محتوای کمی در تحقیق، مترجم:  مهدخت بروجردی علوی، تهران:  سروش.

-  راجر دی، ویمر؛ جوزف آر. دومینیک. (1384)، تحقیق در رسانه‌های جمعی، مترجم:  کاووس سید امامی، تهران:  مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه‌های صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.

-   عبداللهی، محمد. (1380)، توسعه اجتماعی از دیدگاه جامعه شناسی امروزی. در مجموعه مقالات همایش توسعه اجتماعی، تهران:  انتشارات علمی و فرهنگی.

-  عبداللهی، محمد؛ مروت ، برزو. (1384)، هویت جمعی غالب در بین دانشجویان دانشگاههای شهر سنندج، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 32.

-   فاضلی، محمد. (1386)، تصویری از سبک زندگی دانشجویی، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، شماره 1386.

-   فکوهی، ناصر. (1381)، شکل­گیری هویتی و الگوهای محلی، ملی و جهانی، مجله جامعه شناسی ایران، شماره 4.

-   فالکس، کیت. (1381)، شهروندی، مترجم:  محمدتقی دلفروز، تهران:  انتشارات کویر.

-  قادرزاده، امید. (1388)، هویت جمعی غالب کردها در کشورهای ایران و عراق، رساله دکتری جامعه شناسی سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده­ علوم اجتماعی.

-  قادرزاده، هیرش. (1389)، بازنمایی هویت ملی و قومی در نشریات دانشجویی کُرد زبان، در فاصله زمانی سال‌های 1376تا1384 (مطالعه موردی دانشگاه‌های تهران، تبریز، کردستان)، پایان نامه کارشناسی ارشد جامعه شناسی، دانشگاه شاهد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

قانعی راد، محمدامین؛ آبراهیم آبادی، حسین. (1389)، تأثیر ساختار اجتماعی آموزش بر عملکرد دانشجویان، مجله آموزش عالی، شماره چهارم.

-   کوزر، لوئیس؛ برنارد روزنبرگ. (1387)، نظریه‌های بنیادی جامعه شناختی، مترجم:  فرهنگ ارشاد، تهران:  نی.

-  گنج خانلو، مصدق. (1386)، همگرایی و واگرایی از هویت ملی در نشریات دانشجویی، پایان نامه کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی..

-  محمدزاده، حسین. (1390)،عوامل مرتبط با انواع قوم گرایی در میان کردهای ایران، رساله دکتری جامعه شناسی سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکدة علوم اجتماعی.

-   معتمدنژاد، کاظم. (1356)، روش تحقیق در محتوای مطبوعات، تهران:  انتشارات دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی.

-   هابرماس، یورگن. (1373)، رسالت دانشگاه در جامعه مدرن، مترجم:  حسینعلی نوذری، نشریه رهیافت، شماره6.

-   یوسفی، علی. (1380)، روابط بین قومی و تاثیر آن بر هویت ملی اقوام در ایران، فصلنامه مطالعات ملی، سال دوم.

 

-  Burkitt,  Ian. ( 1991). Social Seleves:  Theories of The Social Formation of Personality.London: Sage.

- Calhoun, C. (1996). Social Identity and The Politics of Identity.USA:  Black Publishers Inc.

- Calhoun , C. (1993)."Nationalisn and Cvil Society:  Democracy,  Divesity and Self-determination" .International Sociology.

- Cerulo,  K. A. (1997). "Identity Construction: New Issues,  New Directions".Annual Review of Sociology.

- Chattaraman, V and lennon,  sh (2008).”Ethnic Identity, Consumption of cultural Apparel and Self- perceptions of Ethnic Consumers”. Journal of Fashion Marketing and Management. Vol 12.No 4.

- Delanty,  G. (2002). Challenging Knowledge. Open University Publications.

- Guibernau, M. (2001). "Globalization and Nation-State".In Guibernau, M & Hutchinson, j (eds) Understanding Nationalism ,  Cambridge:  Polity Press.

- Habermas,  J. (1989). The structural Transformation of public sphere. Pulity press.

 - Horboken, V (2004)." Ethnic Communication". In Taylor, G & Spencer, S. (eds)Social Identities,  London : Routledge

- Jenkins ,  R. (1996). Social Identity. London: Sage Publication.

- Jones,  F. L. and Smith,  P. (2001)."Individual and Societal Bases of National Identity: A Comparative Multi –Level Analysis". European Sociological Review;Jun 01.

- Kellas, James, G. (2004). The politics of nationalism and ethnicity.Macmillan, London.

- Kivisto,  P. (2002). Multiculturalism in A Gobal Society. Blackwell Publishers Inc.

-Sarup, M. (1996). Identity, Culture and  The Post Modern Wo       rld.Edinburg UP.

- Sanders, J. M. (2002). "Ethnic Boundaries and Identity in Plural Societies" . Annual Review of Sociology.

 - Shaner, J. (2006)." Ethnicity and Its Effects on One's View of Transracial Adoption".California State University Long Beach.

- Smith, A.D). 2001). Nationalism .Combridge: Polity.

- Spohn, W. (2003)."Multiple modernity, Nationalism and Religion: A Global Perspective ".Current Sociology.

 - Tajfel,  H. and Turner,  J. C. (1986). "The Social Identity Theory of  Intergroup  Behaviour". Worchel,  S. and Austin , W. G. (eds) Psychology of Intergroup  Relations,  Chicago,  IL:  Nelson-Hall.

- Taylor, G and Spencer, S. (2oo4). Social Identities. London : Routledge.

- Thelin, J.R . (1992). Student Cultures. In :  Clark, B.R. and Neave, G.R. (eds),  The Ecyclopedia of Higher Education, Vol.3, ppOxfprd:  Pergamon Press.

- Turner, Jonathan H. (2005). "A New Approach for Theoretically Integrating Micro and Macro Analysis". In,  Calhoun, C.,  Rojek, C and Turner,  B. (eds) The Sage of Handbook Sociology,  London:  Sage.

- Vida,  I and Dmitrovic,  T (2008).”The Role of Ethnic Affiliation in Consumer Ethocentrism”. Europen  journal of Marketing. Vol 42. No 314.

- Woodwarde, K. (2000)."Introduction".In Woodward, K,  (eds) Questioning Identity:  Gender,  Class,  Nation ,  London:  Sage.