دسترسی به پول و مناسبات قدرت در روابط همسران: مطالعه‌ای در اجتماع محلی زنان «دستان سبز» و تکیه شهدا»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‌شناسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار

2 کارشناس ارشد مطالعات زنان

چکیده

این مقاله در پی بررسی تأثیر دسترسی زنان به پول در مناسبات قدرت در خانواده‌های فرودست است. پرسش این است که مناسبات قدرت در روابط همسران در این خانواده‌ها بر مبنای دسترسی به پول چگونه صورت‌بندی می‌شود؟ پژوهش با استفاده از روش مردم‌نگاری نهادی و ارزیابی مشارکتی روستایی و با تکنیک‌های مشاهده، مصاحبه، بحث‌های گروهی و رسم نمودار فعالیت روزانه در اجتماعات محلی زنان تکیه شهدا و دستان سبز در شهر تهران انجام‌شده است. بر پایه یافته‌ها پول و قدرت در خانواده، مفاهیمی عمیقاً جنسیتی هستند. پول‌توجیبی، پول خرجی، پول دیدنی، پول نادیدنی، پس‌انداز، ارثیه و هدایای والدین، صندوق قرض‌الحسنه خانگی و مهریه، پول‌های در دسترس زنان یا منابع آن هستند. عاملیت اقتصادی زنان در اجتماعات مورد مطالعه در کسب پول نادیدنی و مدیریت پول مردانه تعریف می‌شود. قدرت زنانه با همنوایی با مرد شکل می‌گیرد و از نوع اقتدار اجرایی و در حوزه مسائل کم‌اهمیت‌تر است. کنترل نحوه هزینه‌کرد درآمد زن، امتناع از دادن پول و منع دسترسی زن یا فرزندان به تأمین نیازهای پایه‌ای از مصادیق خشونت اقتصادی است که زنان مورد مطالعه تجربه کرده‌اند؛ در مقابل، طی مدارای همدلانه همسران با وجود تفاوت در میزان دسترسی به پول، می‌توانند مناسبات قدرت را به‌طور مسالمت‌آمیز تنظیم کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Access to Money and Power Relations in the Relationship of Spouses: A Study in The Local Community of Women of “Dastan Sabz” and “Tekkieh Shohada”

نویسندگان [English]

  • Soheila Alirezanejad 1
  • Nikzad Zangeneh 2
1 Associate Professor of Sociology, Social Sciences Department of Islamic Azad University, Garmsar Branch
2 Master of Women Studies
چکیده [English]

The present study aims to examine the effect of women’s access to money (as a power relation) in power relations in underprivileged families, and the initial research question is that based on access to money, how are the power relations between spouses in these families categorized? The study was conducted with the institutional ethnography method and participatory rural appraisal (PRA) and through employing observational techniques (direct and indirect), in-depth unstructured interview, focused group discussion (FGD), and creating graphs of daily activities in two local communities of women, being Tekkieh Shohada (District 10) and Dastan Sabz (District 15) of Tehran. Findings show that money and power in family, even in a definite economic class, are deeply gendered concepts. Pocket money, allowance, visible money, invisible money, savings, inheritance and gifts from parents, informal loan funds and Mahr, are all funds to which women have access or which are resources for women. Women’s economic agency in the communities studied is defined as earning invisible money (through frugality) and managing male money. Female power is mostly close to influence and is persuasive and passive; meaning that it is formed through conformance to men and is of the executive dominance and less important in the general picture of things. Controlling the way of spending the money earned by women, refusing to give money or cash assistance, and preventing women or children’s basic needs such as food, medicine or other medical services from being provided, are all forms of economic abuse which women have experienced in the communities studied here. In return, emphatic tolerance can be imagined as a situation in which husbands, despite the difference in access to money, can adjust the power relations in an amicable way.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gender
  • invisible money
  • female money
  • female power
  • economic abuse