بررسی عوامل مؤثر بر میزان جرم در مناطق مختلف شهر شیراز دکتر مسعود تقوایی* دکتر اصغر ضرابی** بهنام مغانی رحیمی***

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شماره48بهارفصلنامه علوم اجتماعی1389

چکیده

چکیده
گسترش شهر نشینی از یک طرف و کمبود فضا از طرف دیگر، ازدحام و تراکم بیش از حد جمعیت و فعالیت را در شهرهای امروزی سبب شده است. درهم تنیدگی و فشردگی جمعیت دارای پیامدهای گسترده‌ای بوده که یکی از  آن‌ها افزایش ناهنجاریهای اجتماعی است. در این فرایند کلان شهرهای کشو ر ما نیز با افزایش بی‌سابقه جرم وجنایت رو به رو هستند که این مسئله نه تنها دستگاه قضایی را با چالشی بزرگ مواجه نموده، بلکه از نظر فرهنگی، اجتماعی، روانی، اقتصادی و حتی سیاسی نیز مخاطره آمیز بوده و هزینه‌های مادی و معنوی فراوانی بر دوش جامعه می‌گذارد. از آنجا که شهر شیراز  به عنوان مترو پل جنوب از این حیث در رده بالایی قرار دارد، مطالعه حاضر ضمن بررسی و مقایسه پراکنش فضایی جرم در بین مناطق مختلف شیراز، به ارزیابی شرایط محیطی شهر بر میزان جرم و جنایت نیز پرداخته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که بین ارتکاب جرم و کیفیت محیط مسکونی رابطه معنی داری وجود دارد، علاوه بر این، ارتکاب جرم با نوع شغل و فعالیت مناطق مختلف نیز معنی دار است. رابطه این شاخصه‌ها در نقاط جرم خیز شهر به خوبی مشهود است.
 

کلیدواژه‌ها


منابع

- احمدی، حبیب. جامعه شناسی انحرافات، تهران، انتشارات سمت،1387.

- احمدی، حبیب. روان شناسی اجتماعی، شیراز، انتشارات دانشگاه شیراز،1382

- افروغ، عماد. فضا و نابرابری‌های اجتماعی، تهران، دانشگاه تربیت مدرس، 1377.

- بهاری، سیف اله؛ هدایت اله ستوده. آسیب شناسی خانواده، چاپ اول، تهران، انتشارات ندای آریانا، 1386.

 - ربانی، رسول. جامعه شناسی شهری، چاپ دوم، اصفهان، انتشارات سمت با همکاری دانشگاه اصفهان، 1387.

- رحیمی، نادر. بررسی توزیع فضایی جرم در شهر کرج، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد جغرافیا، دانشگاه اصفهان، 1385.

- ریس دانا، فریبرز. مباحث مطرح در جرائم مالی، مجموعه مقالات، تهران، انجمن جامعه شناسی ایران، 1383.

- ریموند گسن. جرم‌شناسی نظری، مهدی کی نیا، تهران، انتشارات مجمع علمی وفرهنگی مجد، 1374.

- زارع، هاشم. اعتیاد وفرهنگ فقر:مطالعه موردی منطقه حاشیه نشین دهپیاله شیراز، رساله کارشناسی ارشد، تهران، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، 1380.

- سارو خانی، باقر. درآمدی به دایره المعارف علوم اجتماعی، جلد اول ودوم، تهران، انتشارات کیهان، 1375.

- سازمان زندانها واقدامات تامینی وتربیتی کشور. آمار و اطلاعات مربوط به زندانیان کشور، 1385.

- سخاوت، جعفر. علل ساختاری اعتیاد در ایران، مجموعه مقالات، تهران، انجمن جامعه شناسی ایران، 1383.

- ستوده، هدایت اله. آسیب شناسی اجتماعی (جامعه شناسی انحرافات ) چاپ 19، تهران، انتشارات آوای نور ، 1387.

- شکویی، حسین. مبانی جغرافیای شهری، تهران، دانشگاه پیام نور، 1384.

- شکویی، حسین. دیدگاه‌های نو در جغرافیای شهری، تهران، سمت، 1377.

- شکویی، حسین. جغرافیای اجتماعی شهرها (اکولوژی اجتماعی شهر ) تهران، جهاد دانشگاهی، 1369.

- شیخاوندی، داور. آسیب شناسی اجتماعی، تهران، انتشارات نشر وپخش کتاب، 1353.  

- شیعه، اسماعیل. مقدمه‌ای بر مبانی برنامه‌ریزی شهری، تهران، دانشگاه علم وصنعت، 1377.  

- فرید، بدالله. جغرافیا و شهرشناسی، تبریز، انتشارات دانشگاه تبریز، 1373.

- کلانتری، محسن. بررسی جغرافیایی جرم در شهر تهران، پایان نامه دوره دکتری برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران، 1380.

- ستاد مبارزه با مواد مخدر. کتاب علوم جنایی (گزیده مقالات)، تهران، انتشارات سلسیبل، 1384.

- کی نیا، مهدی. مبانی جرم شناسی، سه جلد، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1379.

- مافی، عزت الله. جغرافیای تطبیقی پاتولوژی شهری (وین - مشهد )، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی شماره 52و53، مشهد، انتشارات آستان قدس، 1378.

- مرتضوی، علی. قاچاق بین المللی مواد مخدر و حقوق بین الملل، تهران، ستاد مبارزه با مواد مخدر، 1383.

- مسعودی فر، رضا. تأثیر حاشیه نشینی در وقوع جرم، تهران، انتشارات سلسبیل، 1385.

- مظلوم خراسانی. بررسی مسائل اجتماعی ایران، مشهد، انتشارات دانشگاه فردوسی، 1384.  

- مقالات اولین همایش ملی آسیبهای اجتماعی در ایران. پرخاشگری و جنایت، جلد سوم، تهران، انجمن جامعه شناسی ایران، 1381.  

- معاونت فنی وشهر سازی شهرداری شیراز. مطالعات اجتماعی - اقتصادی مناطق مختلف شهر شیراز (باز نگری طرح تفضیلی مناطق شهری)، 1386.

- معاونت فنی وشهر ساز ی شهرداری شیراز. مطالعات باز نگری طرح تفضیلی شهرشیراز (سند راهنمای توسعه شهر (4 جلد)، 1387.

- میری آشتیانی، الهام. جامعه شناسی اعتیاد در ایران امروز، چاپ اول، تهران، انتشارات مهاجر، 1385.

- هرشفیلد، پال. تأثیر فقر شهری بر بزهکاری نوجوانان، ترجمه وحید رضایی، تهران، پایگاه اطلاع رسانی شهرسازی ومعماری، 1384.

 

- Ackerman,William, 2004, a Assesing Spatial  Pattern  of   Crime  in  Lima, Ohio , Cities journal, Volume21, Issue5,pages 423-437

- Dietrich , Ober Willer, 2008, Comparing  Spatial  Patterns  Of  Robbery: Evidence Frome a Western  and  an  EasternEuropeanCity, Cities journal, Volume25, Issue4, pages 185-196

- Luc Anselin, Jacqueline Cohen, David Cook, Wilpen Gorr,  and George Tita, 2000, Spatial Analysesof Crime , MEASUREMENT AND ANALYSIS OF CRIME AND JUSTICE,213-262

- Meagan Elizabeth Cahill, 2004, Geographies of Urban Crime: An Intraurban Study of Crime in Nashville, TN; Portland, OR; and Tucson,2-197

- Reid. S. T, 2000, crime and criminology, U. S. A: Mc Graw-Hill Higher Education