دولت پهلوی، اصلاحات ارضی و نظریه توسعه روستو

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادعلوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

اصلاحات ارضی مهم ترین برنامه تحول اجتماعی در زمان دولت پهلوی بود که از اوایل دهه 1340 شمسی با جدیت در دستور کار حکومت محمد رضا شاه قرار گرفت. شاه و دولت علی امینی که مسئولیت اجرای این طرح عمده را در اختیار داشت با الهام از افکار جامعه شناس برجسته آن عصر آمریکا یعنی والت ویتمن روستو بدنبال پیاده سازی نسخه غربی توسعه در ایران بودند. نظریه پنج مرحله ای خیز روستو که مراحل چندگانه ای را برای توسعه و رشد کشورها تجویز می کرد مدل پیشرفت کشورهای غربی بود و دولت آمریکا برای جلوگیری از سقوط کشورهای جهان سوم در ورطه ی کمونیسم زمان جنگ سرداز انتشار این نظریه و عمل به آن در نقاط مختلف جهان حمایت می کرد.
بطور کلی اصلاحات ارضی در ایران سه مرحله را پشت سر گذاشت:
1- مرحله اول با تصویب لایحه قانونی اصلاحات ارضی مصوب دی 1340 شروع و به مدت 1 سال به طول کشید.
2- با تصویب‌نامه 18 بهمن 1341 شروع و با تصویب‌نامه 3 اسفند 1343 به اجرا درآمد.
3- مرحله سوم از 1347 شروع و تا 1351 به طور رسمی پایان یافت.
در تشریح اوضاع ایران در استانه اصلاحات ارضی باید گفت که شاه بعد از کودتای 28 مرداد با فقدان مشروعیت در بیشتر سطوح حاکمیت و معضلات سیاسی و امنیتی بسیاری دست و پنجه نرم می کرد .
واژگان کلیدی: روستو، اصلاحات ارضی، دولت پهلوی، توسعه.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Pahlavi government, Land reform and development theory of Rostow

نویسندگان [English]

  • bagher khoramshad 1
  • mohammad javad mosanejad 2
1 allameh
2 allameh
چکیده [English]

The king and the government of Ali Amini, who had the responsibility for the implementation of this major project inspired by the thoughts of America's prominent contemporary Walt Whitman Rostow were developments in Iran following the introduction of the Western version.the world's support. In this review article Rostow's theory of development and the relationship between this theory and development in rural and land reform, land reform in Iran, we will explain.
In general, land reform in Iran passed through three stages:
1. The first stage of land reform bill passed by Persian date Dey 1340 began and lasted for 1 year.
2. Tsvyb‌Namh 18 Tsvyb‌Namh 3 Esfand 1343 Persian date Bahman 1341 started and carried out.
3. The third phase, from 1347 till 1351 formally ended.
The main part of services Rostow at the ISC (MIT) (supplied with the Max Millikan and took a group of experts) aimed at justifying the US interests in the global development and planning process and the planning for its economic assistance to developing countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rostow
  • Land Reform
  • the government side
  • Development
 

 

-  آبراهامیان، یرواند. (1377)، ایران بین دو انقلاب، ترجمه: احمد گل محمدی و ابراهیم ولیلایی، نشر نی.

-  آزاد ارمکی، تقی. (1386)، جامعه‌شناسی توسعه اصول و نظریه‌ها، نشر علم.

-  ازکیا، مصطفی. (1365)، جامعه‌شناسی توسعه، توسعه‌نیافتگی روستایی ایران، تهران: انتشارات اطلاعات.

-  اشرف، احمد و بنوعزیزی، علی. (1387)، طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران، ترجمه: سهیلا ترابی فارسانی، تهران: انتشارات نیلوفر.

-اصغری زرگر آبادی، هاجر. (1388)، اقتصاد سیاسی اصلاحات ارضی؛ مطالعه تطبیقی دهه‌های 1340 و 1360 در ایران، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی.

-  افراسیابی، بهرام. (1364)، ایران و تاریخ، تهران: انتشارات زرین.

-  اقتصاد بورس. (1348)، توسعه اقتصادی از دید والت ویتمن روستو، دوره اول، شماره 75.

-  پهلوی، محمدرضا. (1371)، پاسخ به تاریخ، ترجمه: حسین ابوترابیان، تهران: نشر زریاب.

-  جیروند، عبدالله. (1368)، توسعه اقتصادی، تهران: انتشارات مولوی.

-  سوداگر، محمدرضا. (1369)، رشد روابط سرمایه‌داری در ایران، تهران: انتشارات شعله اندیشه.

-  خسروی، خسرو. (1355)، جامعه‌شناسی روستای ایران، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

-رزاقی، ابراهیم. (1374)، الگوی توسعه برون‌زا و واژگونی نظام شاهی، مجموعه مقالات انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن، معاونت امور اساتید و دروس معارف اسلامی.

-  روستو، والت ویتمن. (1342)، مراحل رشد اقتصادی، ترجمه: بیژن فرخ، نشریه بورس.

-  عظیمی، حسین. (1383)، مدارهای توسعه‌نیافتگی در اقتصاد ایران، نشر نی.

-  عیسوی، چارلز. (1389)، تاریخ اقتصادی ایران، ترجمه: یعقوب آژند، نشر گستره.

-  کدی، نیکی. (1386)، ریشه‌های انقلاب ایران، ترجمه: عبدالرحیم گواهی، تهران: انتشارات علم.

-  کوپاهی، مجید. (1392)، اصول اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تهران.

-  لمبتون، آن. (1362)، مالک و زارع در ایران، ترجمه: منوچهر امیری، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، تهران.

-  مایر و سیرز. (1368)، پیشگامان توسعه، ترجمه: علی‌اصغر هدایتی و علی یاسری، تهران: سمت.

-  ملک، حسین. (1357)، گزارشی درباره نابسامانی‌های کشاورزی مملکت و امکانات مقابله با آن‌ها، تهران: انتشارات مرکز تحقیقات ایرانی.

-  موسوی جهرمی، یگانه. (1379)، توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.

-  هزاوه ای، مرتضی. (1385)، تأثیرپذیری سیاست‌های توسعه در ایران از الگوهای مسلط غربی، دو فصلنامه دانش سیاسی، شماره 4.

-  هوگلاند، اریک. (1381)، زمین و انقلاب در ایران 1360-1340، ترجمه: فیروزه مهاجر، تهران: انتشارات شیراز.

 

-  Ashraf, A, Banuazizi. (1980). Policies and Strategies of Land Reform in Iran, in Lad reform: Some Experiences, KyalaLampur: APDAC.

-  Baran, P: Hobsbawm, E.J. (1961). The Stages of Economic Growth InRostows Theory, Kyklos 14(2).

-  Hunt, Diana. (1989). Rostow of The Stages of Growth,Economic Theories of Development: An Analysis of Competing Paradigms. New York: Harvester Wheatsheaf.

-  Meier, Gerald M. (1989). Sequences of Stages, Leading Issues in Economic Development, New York, Oxford University Press.

-  Rostow,W.W. (1960). The Stages of Economic Growth: A Non – Communist Manifesto. Cambridge University Press.