مطالعه پیمایشی عوامل فرهنگی- اجتماعی مرتبط با هویت ملی نوجوانان -- امید قادرزاده* هیرش قادرزاده**

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شماره 66-پاییز93

چکیده


چکیده
به باور بسیاری از صاحبنظران، دوره نوجوانی مرحله حساس شکل‌گیری هویت است. نوجوانان در این دوره سنی پایه و اساس تعهد تعمیم‌یافته و احساس تعلق عاطفی به جامعه خود را کسب می‌کنند. تحقیق حاضر با بهره‌گیری از ادبیات نظری و تجربی مرتبط به بررسی تجربی نقش و تأثیر عوامل فرهنگی – اجتماعی در پیش‌بینی هویت ملی نوجوانان پرداخته است. این تحقیق از نوع پیمایشی است که در طی آن با 480 نفر از نوجوانان
15-18سالۀ شهر بانه مصاحبه بعمل آمده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که میانگین هویت ملی در میان نوجوانان  معادل 77 درصد بود که بر مبنای یک مقیاس از صفر تا 100 بالا ارزیابی می‌شود. در میان ابعاد سه‌گانه هویت ملی، بُعد جذب درون گروهی جایگاه محوری و اولیه‌ای داشته و ابعاد اشتراک درون گروهی و  تعهد به گروه در مراتب بعدی اهمیت جای دارند. تحلیل رگرسیونی چند متغیره نشان می‌دهد که هویت ملی نوجوانان به ترتیب شدت رابطه با متغیرهای هویت دینی، جهت‌گیری ملی همسالان، جهت‌گیری ملی والدین، مصرف رسانه‌های داخلی، مصرف رسانه‌های خارجی، پایگاه اقتصادی- اجتماعی و جنسیت مرتبط است. متغیرهای یاد شده در مجموع 60 درصد از تغییرات هویت ملی نوجوانان را تبیین می‌کنند.
واژه‌های کلیدی: هویت ملی، رسانه‌های جمعی، پایگاه اقتصای- اجتماعی، جهت‌گیری ملی والدین و همسالان، هویت دینی، بانه

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Socio Cultural Factors Related To National Identity Of The Youth

چکیده [English]

Omid Ghaderzadeh 
Hiresh Ghaderzadeh
Date of Receive: 2014/3/16
Date of Accept: 2014/9/11

Abstract
Most of experts believe that adolescence period is a critical stage in formation of identity. In this age, they are acquired the basis of a generalized commitment and sense of emotional belonging to their community. The present research, by using theoretical and empirical related literature discusses the empirical study of role and influence of religiosity, national interests of parents and peers and the media consumption in the anticipation of national identity of adolescents. To study the relations, a sample of 480 teenagers -15 to 18 years old- of Baneh city was selected. The research methodology was conducted by survey and by using questionnaire. The results of this study showed that socio-economic base, level of religiosity, media consumption, national orientation of parents and peers and age have direct meaningful correlations with national identity of adolescents. Among the independent variables: “socio – economic base” has most meaningful and positive power for predicting national identity. As a whole, mentioned variables explained 60 percent of changes of adolescents’ national identity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • National Identity
  • Mass media
  • economic base - social
  • degree of religiosity
  • Bane

    احمدی، حمید. (1386)، جهانی شدن:هویت قومی‌ یا هویت ملی، فصلنامه مطالعات ملی، سال سوم، شماره 11.
    اکبری، حسین؛ جلیل عزیزی. (1387) ، هویت ملی و عوامل موثر بر آن در میان دانش آموزان دوره متوسطه، فصلنامه علمی‌ پژوهشی رفاه اجتماعی، شماره 27، سال هفتم.
    آخوندی، محمد باقر. (1377)، بررسی هویت ملی و مذهبی جوانان مشهدی و تاثیر روابط اجتماعی بر آن، پایان نامه کارشناسی ارشد پژوهش اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد.
    اعزازی، شهلا. (1379)، هویت خانوادگی در برابر هویت فردی، ماهنامه زنان، شماره 56.
    اسکیدمور، ویلیام. (1375)، نظریه‌های جامعه شناسی؛ تفکر نظری در جامعه شناسی، تهران: تابان.
    افروغ، عماد، احمدلو، حبیب. (1380)، رابطه هویت ملی و قومی‌ در بین جوانان تبریز، فصلنامه مطالعات ملی، سال چهارم، شماره13.
    بلوردی، زهیر مصطفی و عبداللهی، محمد. (1390)، بررسی میزان رشد هویت فردی مدرن در میان دختران نوجوان شهر تهران، فصلنامه مطالعات زنان، سال 9، شماره 1.
    تنهایی، ابوالحسن. (1373)، درآمدی بر مکاتب و نظریه‌های جامعه شناسی، چاپ دوم، تهران: مرندیز.
    حاجیانی، ابراهیم . (1379 )، مسئله وحدت قومی‌ و الگوی سیاست قومی‌ در ایران، نامه انجمن جامعه شناسی ایران، شماره 3.
    حسن زاده، حبیب الله. (1386)، بررسی وضعیت هویت ملی و دینی جوانان در سنندج، خلاصه مقالات همایش ملی جوانان و هویت ایرانی، تهران: سازمان انتشارات جهاددانشگاهی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی.
    جنکینز، ریچارد. (1381)، هویت اجتماعی، مترجم: تورج یاراحمدی، تهران: شیرازه.
    خواجه نوری، بیژن. (1390)، رابطه فناوری‌های ارتباطی و هویت بدن، فصلنامه جامعه شناسی زنان، سال دوم، شماره 4.
    چلبی، مسعود . (1380)، جامعه شناسی نظم، تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی، تهران: نشر نی.
    دوران، بهزاد. (1387)، هویت اجتماعی: رویکردها و نظریه‌ها، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی.
    دوران، بهزاد. (1381)، هویت اجتماعی و فضای سایبرنتیک، تهران، پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات.
    ربانی، علی. (1388)، رسانه و هویت ملی (مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه اصفهان)"،  فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شمار ه2.
    رفعت جاه، مریم و علی شکوری. (1387) ، اینترنت و هویت اجتماعی. نشریه جهانی رسانه، شماره 5، دوره 5.
    رضوی زاده، نورالدین. (1385)، بررسی تاثیر رسانه‌ها بر تمایل به تغییر سبک زندگی، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 31.
    ربانی، علی. (1388)، رسانه و هویت ملی (مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه اصفهان)، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی. شماره2.  
    روشه، گی. (1376)، جامعه‌شناسی تالکوت پارسونز، ترجمه: عبدالحسین نیک‌گهر، تهران: تیبان.
    زهیری، علیرضا. (1384)، چیستی هویت ملی، فصلنامه علوم سیاسی، سال اول، شماره 8.
    زارع شاه آبادی، اکبر؛ صادقی، شیوا. (1391)، خانواده وهویت ملی بررسی موردی دانش آموزان شهر یزد، تحقیقات فرهنگی ایران، شماره اول.
    سفیری، خدیجه و معصومه غفوری. (1388)، "بررسی هویت دینی و ملی جوانان شهرتهران با تاکید بر تاثیر خانواده"، پژوهش جوانان، فرهنگ و جامعه، شماره‌ دوم.
    شعاری نژاد، علی اکبر. (1386)، فلسفۀ آموزش و پرورش، تهران: امیرکبیر.
    علیخانی، علی اکبر. (1383)، هویت و بحران هویت، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
    عباسی‌قادی، مجتبی. (1386) ، بررسی رابطۀ استفاده از اینترنت و هویت کاربران، مجله‌ رسانه، سال 18، شماره 1.
    عبدالهی، محمد. (1374)، "بحران هویت دینامیسم و مکانیسم تحول هویت جمعی در ایران"، نامه انجمن جامعه شناسی، دفتر اول.
    غفوری کله، معصومه. (1384)، بررسی هویت دینی و ملی جوانان شهر تهران با تاکید بر تاثیر خانواده بر آن، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، دانشکده علوم اجتماعی.
    قادرزاده، امید. (1393)، آموزش و پرورش و هویت دینی و ملی (مطالعۀ پیمایشی دانش آموزان مقطع متوسطه شهر بانه)، مطالعات ملی شماره 3 ، دوره 15.
    گیدنز، آنتونی. (1379) ، جامعه شناسی. ترجمه: منوچهر صبوری، تهران: نشرنی، چاپ دهم
    مرکز آمار ایران. (1385)، "نتایج تفصیلی سرشماری عمومی‌ نفوس و مسکن"، استان کردستان، شهر بانه ؛ قابل دسترس در: www.Sci.org.ir
    موحد، مجید. (1390)، عوامل فرهنگی-اجتماعی مرتبط با هویت ملی نوجوانان شهر اهواز، فصلنامه مطالعات ملی، سال دوازدهم، شماره 49.
    موحد، مجید و همکاران. (1391)، مطالعه زمینه‌های فرهنگی بر هویت ملی نوجوانان شهرهای بانه و قروه، فصلنامه مطالعات ملی، سال سیزدهم، شماره سه.
    یوسفی، علی. (1379)، روابط بین قومی‌ و تاثیر آن بر هویت ملی اقوام در ایران، فصلنامه مطالعات ملی، سال دوم.

    Almond  G. et al. (2000). Comparative Politice Today, a World View,7th edition, New York:Longman.
    Abdelal, R; Herrera, Y. M. ; Johnston, A. I. & McDermott, R.. (2005). "Identity as a Variable", An article presented at Identity as a Variable conference, availableat:
http://www.wcfia.Harvard.edu/misc/initiative/identity/publications/ID011605.pdf
    Buke,P. (1991). Identity Processes and Social Stress, American Sociological Review, Vol. 56 (6) ,pp836-849
    David Ohad, Bar-Tal,Daniel. (2009). A Socio-psychological Conception of Collective Identity: The Case of National Identity as an Example. Pers Soc Psychol Rev 13: 354.
    Cerulo, K. A. (1997). "Identity Construction:New Issues, New Directions", Annual Review of Sociology.
    Ozkirimli Umut. (2000). Theories of Nationalism: A Critical Introduction. Macmillan, Houndmills, Basingstoke, 2000. pp. xi + 253.
    Rieffer, Barbara-Ann J. (2003). Religion and Nationalism: Understanding the Consequences of a Relationship. Ethnicities 2003 3: 215.
    Tampson, j. (1995). The Media and Modernity, Standford: Standford University.
    Tajfel, H. and Turner, J. C. (1986). "The Social Identity Theory of Intergroup Behaviour", In Psychology of Intergroup Relations, Worchel, S. and Austin, W. G. (eds) Chicago, IL: Nelson-Hall.
    Timms, Duncan. (2002). "Identity, local community and the internet", University of Striling, www.e.uni/minerva/pdf/identity
    Grebner, G. "Growing up With Television: The The cultivation Perspective" in. Bryant,J. 8
    Grebner, G. "Growing up With Television: The The cultivation Perspective" in. Bryant, J. 8
    Miller, D. (1995). an Nationality. Axford:Clarendo Press
    Ysseldyk, Renate, Kimberly Matheson and Hymie Anisman. (2010). Religiosity as Identity: Toward an Understanding of Religion from a Social Identity Perspective. Pers Soc Psychol Rev 14: 60.
    Castello, E. (2009). The Nation as a Political Stage, Theoretical Approach to Television Fiction and National Identities International communication. V. 71 (4).
    Van den bluck, h. (2001). Public service television and national identity as a project of modernity: the example of Flemish television. London:sage
    Lohm,D. (2206). Australianess Amoong What is in Australian? ,Preception of Young Aduils Raised in on Queter Eastern Suburb of Melbourne , Monash University.
    Neuman. N. M. (1994). Social research method, Massuchuset: Ally and Bacon.