تحلیل پویای نقش سرمایه اجتماعی در فرآیند توسعه: رویکردی بین رشته‌ای - محمدباقر بهشتی* لیلا نصراللهی وسطی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22054/qjss.2016.6838

چکیده

سرمایه اجتماعی از مفاهیم بین رشته‌ای نوینی است که امروزه در بررسی‌های اقتصادی و اجتماعی جوامع مدرن مطرح شده است. مطرح شدن این رویکرد در بسیاری از مباحث توسعه اقتصادی، نشان دهنده اهمیت نقش ساختارها و روابط اجتماعی میان افراد (سرمایه اجتماعی) بر متغیرهای توسعه از همه ابعاد است. هدف این پژوهش تحلیل پویای نقش سرمایه اجتماعی در فرآیند توسعه در جوامع است. این مطالعه بر این موضوع تأکید دارد که وجود سرمایه اجتماعی در یک جامعه می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر توسعه آن جامعه داشته باشد. در این مطالعه تلاش شده است تا با ارائه مدلی دینامیکی، کاربرد تفکر سیستمی و مدل سازی سیستم‌های پویا، به تجزیه و تحلیل پویایی‌های سرمایه اجتماعی پرداخته شود. در این مقاله از یک مدل دینامیکی بهره گرفته شده است. تحلیل سیستم‌های پویا یکی از تکنیک‌هایی است که امکان مدل‌سازی سیستم‌های پیچیده و غیرخطی را فراهم می‌آورد. به علاوه، به منظور درک بهتر روابط مدل، از روش سناریوپردازی استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که سرمایه اجتماعی از طریق مکانیزمی پیچیده و پویا می‌تواند توسعه را در یک جامعه رقم بزند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Dynamic Analysis of The Role of Social Capital In the Process of Development: an Interdisciplinary Approach

چکیده [English]

Social capital is an interdisciplinary concept that nowadays is denoted in the economic and social studies of modern societies. Addressing this concept in the economic development discussions shows the important effect of structures and social relationships among peoples (social capital) on development variables in all aspects. The purpose of the current study is to analyze the dynamic role of social capital in the process of development in societies. This study emphasizes that the existence of social capital in a society can significantly effect on development in the society. This study, tries to propose a dynamic model to analyze the dynamics of social capital, using system thinking and dynamic systems modeling. System dynamic is a technique that allows us to model complex and nonlinear systems. Further, in order to understand the model relationships, scenario approach was used. Results indicated that social capital can affect social and economic development through a complex and dynamic mechanism.
 

 

- استرمن، جان. (1386)، پویایی شناسی سیستم، ترجمه: کیوان شاهقلیان و دیگران، تهران، انتشارات ترمه

- اشرفی، آتنا؛ یحیی آبادی، ابوالفضل؛ صمدی، سعید. (1392)، تحلیل تأثیر رشد جمعیت و تورم بر رشد اقتصادی در کشورهای گروه D8، اولین همایش الکترونیکی ملی چشم انداز اقتصاد ایران، 28 آذرماه 1392.

- آزاد ارمکی، تقی؛ مبارکی، مهدی؛ شهبازی، زهره. (1391)، بررسی و شناسایی شاخص‌های کاربردی توسعه اجتماعی (با استفاده از تکنیک دلفی)، فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی- فرهنگی، سال اول، شماره اول.

- بهشتی، محمدباقر. (1389)، توسعه اقتصادی ایران، چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تبریز، تبریز.

- حمیدی‌زاده، محمدرضا. (1381)، پویایی‌های سیستم، انتشارات مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.

- حیدری پور، اسفندیار؛ خلیل مقدم، بیژن؛ راست قلم، مهدی. (1391)، بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و توسعه اقتصادی: تحلیلی بین کشوری، فصلنامه نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، سال چهارم، شماره دوم.

- ذاکری‌ هامانه، راضیه؛  افشانی، سیدعلیرضا؛ عسکری‌ ندوشن، عباس. (1391)، بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و میزان احساس امنیت اجتماعی در شهر یزد، سال سیزدهم، شماره 3.

- ربانی، رسول؛ کلانتری، صمد؛ ‌هاشمیان‌فر، علی. (1389)، بررسی ارتباط بین عوامل اجتماعی با نابرابری‌های اجتماع، فصلنامة علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال یازدهم، شماره. 41.

- رنانی، محسن. (1385)، نقش سرمایه‌های اجتماعی در توسعه اقتصادی، دریچه، فصلنامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی.

- سپردوست، حمید؛ زمانی شبخانه، صابر. (1392)، نقش سرمایه اجتماعی در توزیع درآمد در مناطق روستایی کشور، فصلنامه روستا و توسعه، سال 16، شماره 1.

- شعبانی، احمد.، نخلی، سیدرضا و شیخانی، مصطفی. (1392)، اثر سرمایه اجتماعی بر توسعه انسانی: مطالعه کاربردی مناطق ایران، فصلنامه برنامه ریزی و بودجه، سال هجدهم، شماره 2.

- ضیایی بیگدلی، محمدتقی؛ کلانتری، صمد؛ علیزاده اقدم، محمدباقر. (1390)، رابطه بین میزان باروری کل با توسعه اقتصادی و اجتماعی، فصلنامة علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال پنجم، شمارة ۲.

- فیروزآبادی، احمد؛ نصرالهی وسطی، لیلا. (1393)، بررسی رابطه میان اعتماد اجتماعی و روحیه کارآفرینی زنان روستایی مطالعه موردی: دهستان شیروان از توابع شهرستان بروجرد، مجله پژوهش‌های روستایی، دوره 5 شماره 1.

- قاسمی، وحید؛ آذربایجانی، کریم؛ ادیبی، مهدی؛ توکلی، خالد. (1389)، رابطه سرمایه اجتماعی با توسعه اقتصادی، فصلنامه رفاه اجتماعی، دوره 10، شماره 36.

- موسایی، میثم؛ مهرگان، نادر؛ رضایی، روح الله. (1389)، نرخ باروری و میزان مشارکت زنان در نیروی کار (مطالعه موردی کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا)، زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، دوره 8، شماره 2.

- مویدفر، رزیتا؛ اکبری، نعمت الله؛ دلیری، حسن. (1388)، اثرات متقابل و پویای سرمایه اجتماعی و توسعه اقتصادی، مطالعات - اقتصاد بین الملل، سال بیستم، شماره دوم.

- نیازی، محسن؛ شفائی مقدم، الهام؛ شادفر، یاسمن. (1390)، بررسی رابطه بین میزان سرمایه اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی در بین زنان مناطق شمال (1 و 2) و جنوب شهر (19 و 20)، تهران، فصلنامه جامعه شناسی مطالعات جوانان، سال دوم، شماره سوم.

 

- Anchorena, J. and F. Anjos. (2008). Social Ties and Economic Development, Working Paper, Electronic Copy Available at: http://ssrn.com/abstract.

- Aspin, L. (2004). Social capital and productivity, teaching and learning research programme, 5th Annual Conference, 22-24 November 2004, Cardiff Marriott Hotel, pp. 1-34.

- Callois, J.M. and Schmitt, B. (2009). The role of social capital components on localp economic growth: Local cohesion and openness in French rural areas, Working paper, Montpellier, France.

- Christoforou, A. (2008). Social Capital and economic growth: The case of Greece, Paper prepared for the 1st PhD Symposium on Social Science Research in Greece of the Hellenic Observatory, European Institute, London School of Economics. Saturday, 21st of June.

- Cunningham, I. (2002). Developing human and social capital in organisations, Industrial and Commercial Training, vol. 34 No. 3, pp. 89-94.

- Dinda, S. (2014), Inclusive growth through creation of human and social capital, International Journal of Social Economics, Vol. 41 No. 10, pp.878-895.

- Fafchamps, M. (2007), Development and social capital, Working paper No. GPRG-WPS-007, Global Poverty Research Group, Website: http://www.gprg.org/

- Field, J. (2008). Social capital: Key ideas, In Hamilton, p. (2nd eds.). The Open University. Milton Keynes. Routledge.

- Foa, R. (2010). Indices of social development, available at: http://www.indsocdev.org/resources/Indices%20of%20Social%20Development%20Handbook.pdf

- Fukuyama, F. (2001). Social capital, civil society and development, Third World Quarterly, 22:1, 7-20.

- Gallois, J. M. and Schmitt, B. (2005). Measuring social capital for local economic development studies: The case of French rural areas, Working paper.

- Glaeser, E. S., Laibson, D. and Sacerdote, B. (2002). An economic approach to social capital, The Economic Journal, Vol. 112, pp.437-458.

- Goetz, S. J. and Rupasingha, A. (2007). Social and political forces as determinant of poverty: A spatial analysis, The Journal of Socio-economics, vol. 36, pp. 138-145.

- Gowdy, J. M. (1994), The Social Context of Natural Capital: The Social Limits to Sustainable Development, International Journal of Social Economics, vol. 21 no. 8 pp. 43-55.

-Woodhouse, A. (2006). Social capital and economic development in regional Australia: A case study, Journal of Rural Studies, vol. 22, pp. 22 83-94

- Hasan, M. (2010). The long-run relationship between population and per capita income growth In China, Journal of Policy Modeling, vol. 32, PP. 355-372.

- Iyer, S., Kitson, M. and Toh, B. (2005). Social capital, economic growth and regional development, Regional Studies, vol. 39 no. 8, pp. 1015-1040.

- Lang, R. and Roessl, D. (2011). The role of social capital in the development of community-based cooperatives, New Developments in the Theory of Networks, vol. 19, pp. 353-370.

- Nasrolahi Vosta, L. and Jalilvand, M. R. (2014). Examining the influence of social capital on rural women entrepreneurship: An empirical study in Iran, World Journal of Entrepreneurship, Management and Sustainable Development, vol. 10 no. 3, pp. 209-227.

- Okon, B., Nathan, E. and UBI, P. (2013). Social capital and economic growth opportunities: A case study of rural households in Obudu, Cross River State, Nigeria, Global Journal of Human Social Science Economics, vol.13 no. 2, pp. 13-16.

- Putnam, R. (2000). The collapse and revival of American community, New York: Simon and Schuster.

- Rupasingha, A., Goetz, S. J. and Freshwater, D. (2000). Social capital and economic growth: A county-level analysis, Journal of Agricultural and Applied Economics, vol. 32 no. 3 pp. 565-572.

- Sabatini, F. (2007). The role of social capital in economic development, Working Paper n. 43 Giugno.

- Sabatini, F. (2005). The role of social capital in Economic development. Investigating the causal nexus through structural Equations Models. University of Rome la Sapienza, Department of public Economics and SPES Development Studies Research centre, University of casino, Department of Economics.

- Shafia, M. A. and Shafia, S. (2012). a study of the relationship between sustainable social development and social capital (case study: residents of shemiran nou), Journal of Allpied Sociology, vol. 23, no. 2, pp. 139-164.

- Sullivan, B. A., Snyder, M., and Sullivan, J. L. (2008). Cooperation the political psychology of effective human interaction. Blackwell Publishing, pp. 219-230.

- Vanin, P. (2002). Economic growth and social development, Ph.D dissertation, Anno Accademico, Spain.

- Wang, Y. (2007). A theory of social infrastructure and economic development, Available at:

http://web.stanford.edu/group/peg/3_may_2007_papers/Yong_Wang.pdf

- Weaver, R. D. and Habibov, N. (2012). Social capital, human capital, and economic well-being in the knowledge economy: Results from Canada’s General Social Survey, Journal of Sociology & Social Welfare, vol. 32 no. 2, pp. 31-53.

- Woolcock, M. (1998). Social capital and economic development: Toward a theoretical synthesis and policy framework, Theory and Society, vol. 27 pp. 151-208.

 Woolcock, M. (2005). The Place of social capital in understanding social and economic outcomes, ISUMA, vol. 2 no. 1, pp. 11-17.