تحلیل محتوای کیفی از منظر رویکردهای قیاسی و استقرایی-منصوره تبریزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شماره 64-بهار93

چکیده

چکیده
روش تحلیل محتوا یکی از روش‌های رایج در تحقیقات اجتماعی است. طی دهه‌های اخیر، گونه‌های گوناگونی از تحلیل محتوا به وجود آمده‌اند که می‌کوشند اصول این روش را در ترکیب با مفروضات انواع رویکردهای نظری به کار گیرند. با وجود چنین تنوعی، این پرسش قابل طرح است که چگونه می‌توان نوعی دسته‌بندی از روش تحلیل محتوا ارائه داد؟ آیا تقسیم تحلیل محتوا به دو گونه کمی و کیفی می‌تواند تنوعات موجود در این عرصه را پوشش دهد؟ بهره‌گیری از منطق‌های پژوهشی، پاسخی برای این دست پرسش‌ها فراهم می‌سازد. منطق مستتر در گونه‌‌های گوناگون تحلیل محتوا، بویژه از نوع تحلیل محتوای کیفی، می‌تواند به عنوان محوری برای شناخت تشابه‌ها و همچنین تمایزها در نظر گرفته شود. بر این اساس، دو منطق استقرا و قیاس، مبین اصول فکری هدایت کننده انواع گونه‌های تحلیل محتوای کیفی هستند و به تنهایی و یا در ترکیب با یکدیگر می‌توانند مسیر حرکت در این روش را تعیین کنند. آنچه در این مقاله آمده است تلاشی برای ارائه یک صورت‌بندی کلی از تحلیل محتوای کیفی است که با متمایز کردن آن از نوع کمی، آغاز می‌شود و به شناخت جایگاه دو منطق پژوهشی استقرا و قیاس در تحلیل محتوای کیفی و همچنین نحوه کاربرد آن‌ها در فرایند تحقیق منجر می‌گردد.
 
  رویکرد تلفیقی

کلیدواژه‌ها


 

منابع

-        ببی، ارل. (1381)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه: رضا فاضل. تهران: سمت.

-        بلیکی، نورمن. (1389)، استراتژی‌های پژوهش اجتماعی، ترجمه: هاشم آقا بیگ پوری، تهران: جامعه‌شناسان.

-        بلیکی، نورمن. (1384) ، طراحی پژوهش‌های اجتماعی، ترجمه: حسن چاوشیان، تهران: نشر نی.

-        چالمرز، آلن اف. (1389)، چیستی علم، ترجمه: سعید زیبا کلام، تهران: سمت.

-        کوزر، لوئیس. (1383)، زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌شناسی، ترجمه: محسن ثلاثی، تهران: علمی، چاپ یازدهم.

-        محمدپور، احمد. (1390)، روش تحقیق کیفی، ضد روش2، تهران: جامعه‌شناسان.

-        محمدپور، احمد. (1389)، روش در روش، تهران: جامعه‌شناسان.

-        هولستی، ال-آر. (1380)، تحلیل محتوا در علوم اجتماعی و انسانی، ترجمه: نادر سالارزاده امیری، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی.

-  Alteid, David I. (1987). Ethnographic Content Analysis. Qualitative Sociology. 10. Spring 1987

-  Berelson, Bernard (1971). Content Analysis in Communication research. NewYork: Hafner

-  Elo, Satu & Kyngas, Helvi (2007). The Qualitative Content Analysis Process. Journal of  a Advanced Nursing. 2008. Wiley online liberary

-  Giles, David (2002). Advanced Research Method in Psychology. London: Routledge

-  Hollowey, Immy (1997). Basic Concepts For Qulitative Research. London: Blackwell

-  Holloway, Immy&Wheeler, Stephanie. (1996). Qualitativeresearch in nursing. London: Blackwell

-  Hsiu-Fang, Hsieh & Shannon, Sarah. E. (2005). Three Approaches To Qualitative Content Analysis. Qualitative Health Research. November. 2005

-  Jankowski, nick &Jensen, Klaus Bruhn (2002). Ahandbook of Qualitative Methodologies For Mass Communication. London: Routledge

-  Kohlbacher, Florian (2006). The use of qualitative content analysis in case study research. In Qualitative Social Research. Volume 7. No 1

-  Kracauer, Siegfried (1952). The Challenge of Qualitative Content Analysis. www. Jstor. org

-  Mayring, Philip (2000). Qualitative content analysis. Qualitative Social Research Volume1. No2

-  Mayring, Philip (2003). In: A Companion To Qualitative Research. Edited by Uwe Flick, Ernest Von Kardorff and Ines Steinke. London: Sage

-  Neuendorf, Kimberly A. (2002). Content Analysis Guidebook. London: Sage publication

-  Patton, Michael Quinn (1990). Qualitative Research and Evaluation Methods. London: sage

-  Thomas, David R. (2006). A General inductive approach for qualitative data analysis. American Journal of Evaluation. Vol27. No. 2

-  Wilkinson, David & Birmingham, Poter (2003). Using Research Instruments: A Guide for Researchers. London: Routledge

 

-   Zhang, Yan & Wildemuth, Barbara M. (2007). Qualitative Analysis of Content. In ils. Unc. Edu