رابطه موقعیت اقتصادی و اجتماعی خانوار و مرگ و میر کودکان زیر یکسال در ایران به تفکیک جنسیت دکتر سید فرخ مصطفوی* سعیده کشاورز**

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شماره54 پاییز 1390فصلنامه علوم اجتماعی

چکیده

چکیده
هدف عمده ‌این پژوهش بررسی رابطه بین موقعیت اقتصادی و اجتماعی خانوار و مرگ و میر کودکان زیر یکسال در ایران به  تفکیک کودکان پسر و دختر است. در این پژوهش، از متغیر ثروت، جهت نشان دادن موقعیت اقتصادی و اجتماعی خانوار و از روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی برای ساختن شاخص ثروت استفاده شده است. داده‌های بکار رفته مربوط به بررسی جمعیتی و بهداشتی ایران است که در سال 1379 جمع‌آوری شده است. برای تحلیل چند متغیره از رگرسیون لاجستیک استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهند که موقعیت اقتصادی و اجتماعی خانوار (شاخص ثروت)  با میزان مرگ و میر کودکان پسر و دختر رابطه معکوس دارد. تحصیلات مادران کارایی ثروت را در کاهش مرگ و میر کودکان پسرافزایش می‌دهد، اما چنین رابطه‌ای برای کودکان دختر دیده نمی‌شود. هم‌چنین میزان مرگ و میر کودکان زیریکسال درگروه‌های فقیر جامعه بیش از دو برابر گروه‌های ثروتمند است.
 

کلیدواژه‌ها


منابع

- مصطفوی، سید فرخ. (1385)، تحصیلات مادر و مرگ و میر کودکان زیر یکسال در ایران: تحلیل داده‌های بررسی جمعیتی و بهداشتی 1379، نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، سال یکم، شماره 1، تابستان 1385، صص 19-6.

- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. (1379)، سیمای جمعیت و سلامت در جمهوری اسلامی ‌ایران. تهران: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، معاونت سلامت.

 

- Arntzen, A., S.V. Samuelson, L.S. Bakketeig, and C. Stoltenberg. (2004). "Socioeconomic status and risk of infant death: A population based study of trends in Norway, 1967-1998", International Journal of Epidemiology 33(2).

- Conley, D. and N.G. Bennett. (2000). "Is biology destiny?: Birth weight and life chances". American Sociological Review 65.

- Conley, D. and K.W. Springer (2001) "Welfare state and infant mortality", American Journal of Sociology 107(3).

- Fergusen, B. D., A. Tandon, E. Gakidou, and C.J.L. Murray. (2002). "Estimating permanent income using indicator variables", In C.J.L. Murray and D.B. Evans, Health Systems Performance Assessment: Debates, Methods and Empiricism, Geneva, Switzerland: World Health Organization.

 

- Filmer, D. and L.H. Pritchett. (2001). "Estimating wealth effects without expenditure data", Demography 38(1).

- Finch, B.K. (2003). "Early origins of the gradient: The relationship between socioeconomic status and infant mortality in the United States". Demography, 40(4).

- Hosseinpoor, A.R., K. Mohammad, R. Majdzadeh, M. Naghavi, F. Abolhassani, A. Sousa, N. Speybroek, H.R. Jamshidi, and J. Vega. (2005). "Socioeconomic inequality in infant mortality in Iran and across its provinces", Bulletin of the World Health Organization 83(11).

- Kawachi, I. (2000). "Income inequality and health". Pp. 76-94 in Social Epidemiology, edited by L.K. Berkman and I. Kawachi. New York: OxfordUniversity Press.

- Marmot, M. (2002). "The influence of income on wealth: Views of an epidemiologist". Health Affairs 21(2).

- Marmot, M., M. Kogevinas, and M.A. Elston. (1987). "Social/economic status and disease". Annual Review of Public Health 8.

- Montgomery, M.R., M. Gragnolati, K. Burke and E. Paredes (2000) "Measuring living standards with proxy variables", Demography 37(2).

- Pritchett, L.H. and H.L. Summers. (1996). "Wealthier is healthier", The Journal of Human Resources 31(4).

- Rosenzweig, M. and T.P.Schultz. (1982). Market opportunities, genetic endowments, and intrafamily resource distribution: Child survival in rural India. American Economic Review, 72(4).

- Rutestein, S. O. and K. Johnson. (2004). The DHS wealth index, DHS Comparative Reports, No. 6, Calverton, Maryland: ORC Macro.

- Schultz, T.P. (1979). "Interpretation of relations among mortality, economics of the household and the health environment", Economic Growth Center Discussion Paper No. 318, New Haven: YaleUniversity.

- Sohler, N.L., P.S. Arno, C.J. Chang, J. Fang and C. Schechter. (2003). "Income inequality and infant mortality in New York city", Journal of Urban Health: Bulletin of the New York Academy of Medicine 80(4).

- Stockwell, E., F. Goza and K. Balistreri. (2005). "Infant mortality and socioeconomic status: New bottle, same old wine", Population Research and Policy Review 24(4).

- Turrell, G. and K. Mengersen. (2000). "Socioeconomic status and infant mortality in Australia", Social Science and Medicine 50(9).

- United Nations (1985). Socio-Economic Differentials in Child Mortality in Developing Countries, Department of International Economic and Social Affairs, ST/ESA/SER.A/97, United Nations, New York.

- Wilkinson, R.G. (1996). Unhealthy Societies: The Afflictions of Inequality. New York: Routledge.