بررسی جامعه شناختی اقتصادی بازارچه های مشترک مرزی (مطالعه موردی: بازارچه های مرزی سردشت و پیرانشهر)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشجوی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

این نوشتار، حاصل پژوهشی میدانی از بازارچه های مرزی سردشت و پیرانشهر در استان آذربایجان غربی است که با استفاده از روش کمی و کیفی صورت گرفته است. در این مقاله سعی شده است با رویکرد جامعه شناختی - اقتصادی، میزان اثر گذاری بازارچه های مرزی به عنوان پدیده ای اقتصادی بر متغیرهای رفاهی و اجتماعی، مورد ارزیابی قرار گیرد. روش انجام این تحقیق در بخش نظری، کتابخانه ای و اسنادی و در بخش عملی، پیمایشی است. در این بررسی دو بازارچه کیله و تمرچین به عنوان نمونه انتخاب شده اند. تا بررسی دقیق روی آن ها انجام بگیرد. در نهایت با بررسی عمقی مساله نتایج و دستاوردهای زیر حاصل شده است. فعالیت بازارچه های مرزی، باعث ایجاد اشتغال مستقیم و غیر مستقیم، همچنین تحرک شغلی مرزنشینان گردیده که سهم اشتغال غیر مستقیم به مراتب بیشتر از اشتغال مستقیم است. همچنین فعالیت بازارچه های مرزی باعث افزایش درآمد مرزنشینان گردیده است که در این میان، درصد کمی، بیشترین درآمد را به خود اختصاص داده و سهم اکثریت به مراتب کمتر است. استقرار بازارچه و ایجاد اشتغال برای ساکنین مرزنشینی توانسته از خیل عظیم مهاجران روستایی به شهر بکاهد، اما از اقتصاد غیر رسمی در این منطقه تا حد زیادی کاسته است. بازارچه مشترک مرزی، تاثیر شگرفی در تامین مایحتاج نیازهای ساکنین مرزنشین نداشته و کالاهای مبادله شده عمدتا رویکرد فرا استانی و فرا منطقه ای دارند. فعالیت و استقرار بازارچه ها در منطقه هر چند توانسته اند در بسیاری از متغیرهای رفاهی، بهبود نسبی ایجاد کنند، اما در زمینه فراغت نتوانسته اند آثار مشابی بر جای بگذارند؛ به طوری که بعد از استقرار بازارچه، از میزان فراغت، پاسخگویان کاسته شده است . علیرغم اینکه بازارچه ها توانسته اند حداقل امنیت نسبی از لحاظ اقتصادی در منطقه ایجاد کنند، متاسفانه ایجاد و رونق بازارچه ها نتوانسته است به شاخص های امنیت اجتماعی در منطقه کمک شایانی بکند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Economic - Sociological Approach to Cross-Border Small Markets: Case Study of Common Small Markets of Sardasht and Piranshahr

نویسندگان [English]

  • ali asghar aeedi 1
  • khaled esmaeel zadeh 2
  • jamal abdollah pour 2
چکیده [English]

This paper was conducted based on a field study of two border common small markets located in Sardasht and Piranshahr. Data gathering instruments were questionnaires and interviews, Along with observation techniques. Findings indicate that: Border common small markets have created new jobs directly and indirectly, although more from the latter type. Besides, they have had positive effect on job mobility. Establishment of border common small markets also has led to an increase in the household incomes of the region. Although these markets have not reversed the current growing rural migration trend, they have controlled informal economic sector. Furthermore, These markets have supplied goods in response to the demands of the other regions and provinces rather than the needs of the region's residents. Some welfare indicators related to nutrition, health, housing and the environment have rather been improved due to these markets. However, leisure time has been decreased. Although border common small markets have led slightly to increasing economic security, they have not influenced social security. The study concludes that because of the limited diffusion capacity, border common small markets can't help scattered villages in a short period of time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • border
  • border regions
  • economic sociology
  • border common small market